Tagarchief: Sofia Saavedra Bruno

Maandag 6 augustus 2012 – Curaçao

Stichting Docomomo (www.docomomocuracao.org) kreeg van KulturA ondersteuning voor hun oprichting en een eerste Caribisch symposium. Zie voor een verslag van het symposium: http://www.archined.nl/nieuws/juni/docomomo-in-de-cariben/. Vanuit haar werkzaamheden als docent aan de UNA werkte Sofia Saavedra Bruno samen met haar colega’s van de Technische Faculteit aan een excursie naar Medellin, die een geweldige spin off heeft gekregen in projecten op Curaçao, zowel van deelnemers aan de excursie als vanuit Medellin. Sofia vertelde Ronald over het vervolgtraject ‘urbanismo social’ op Curaçao waar er een aanvraag voor ingediend zal worden. Zowel de excursie als de projecten zijn op film vastgelegd en te downloaden op http://www.una.an/tf onder ‘urbanismo social’ en ‘VII Bienal Medellin’. Het laatste project met studenten uit Medellin, België en Curaçao kreeg volop aandacht in de media:http://www.rnw.nl/caribiana/article/we-zijn-trots-op-nieuw-nederland. Deze ging hand in hand met een workshop voor profesionals over sociale participatie. Sofia runt samen met haar man Carlos Weeber het architectenbureau Casarchitects (www.casarchitects.org)

Sofia Saavedra Bruno

Sofia, Carlos Weeber en hun dochtertje wonen in een door Weeber ontworpen en gebouwd huis, waarbij op een originele manier gebruik is gemaakt van de altijd aanwezige wind als koeling van de woning. Weeber is voorzitter van het Curaçaosch Museum, dat een andere richting zal inslaan met een nieuwe directeur. Geen archeologische vondsten, maar meer beeldende kunst met een internationaal karakter. Op het ogenblik is een tentoonstelling van Philip Zanolino, een oorspronkelijk Franse schilder die al bijna 20 jaar op Curaçao woont en werkt. Het bestuur is nu op zoek mogelijkheden voor uitbreiding van de collectie. Voor de herdenking van 150 jaar slavernij hoopt Weeber een opdracht te kunnen geven aan vier kunstenaars uit Curaçao, Nederland, Afrika en de VS.

Carlos Weeber

Sinuhe Oomen heeft een kleurige polo aan van de Monumento Habri, de open monumentendag die ieder jaar in november wordt gehouden. Hij vertelt Ronald over het archief van de stichting dat op verschillende locaties is opgeslagen; zelf heeft hij als enige werknemer alleen een kantoor thuis. Het doel van Pro Monumento is het vergroten van het bewustzijn van de historische waarde van monumenten en de preservering ervan. Sinuhe Oomen vertelt dat Pro Monumento een ‘gat in de wetgeving’ heeft ontdekt, waardoor de huiseigenaren kunnen dwingen hun monument te onderhouden, als ze een paar maal een aanschrijving hebben gekregen. Zij laten dan de reparaties uitvoeren en sturen een rekening.

Sinuhe Oomen

In de twintig jaar van zijn bestaan heeft de stichting van vele monumenten een beschrijving en brochures gemaakt. Die willen zij digitaliseren en via een website toegankelijk maken voor geïnteresseerden. Pro Monumento gaat daarvoor een aanvraag bij KulturA doen.

De Soublettes

Ook willen zij foto’s van onder anderen de Soublettes laten digitaliseren: ‘Robert Soublette (1846-1921) en zijn zoon Tito (1870-1938) waren rond de eeuwwisseling de belangrijkste fotografen op Curaçao. Robert Soublette richt zich, na eerst wat andere beroepen te hebben uitgeoefend, in 1880 helemaal op de fotografie. Naast het uitvoeren van opdrachten en het maken van studiofoto’s trok Soublette eropuit om buitenopnames te maken. Vaak van dezelfde standpunten met een aantal jaren ertussen. Hiermee worden de veranderingen van toen in beeld gebracht.’

Advertenties

Maandag 21 november 2011 – Curaçao

Joost begon de dag met een bezoek aan NAAM voor een kennismaking met de nieuwe directeur Richenel Ansano. De Mondriaan Stichting heeft verschillende subsidies verstrekt aan het NAAM en ook via KulturA lopen er projecten. De meesten daarvan zijn in een afrondende fase en Joost nam met Richenel en zijn staf, Mishanou Janga, Amy Victorina, Su Girigori en Lida Pandt, de stappen door die het NAAM nog moet zetten. Belangrijkste boodschap was een heldere en open communicatielijn te behouden: langlopende digitaliseringsprojecten (zoals het NAAM die heeft ingezet) kunnen voor problemen zorgen en het is goed om de subsidiegever op gegeven tijden een inhoudelijke en financiële update te geven.

Mishanou Janga, Richenel Ansano, Amy Victorina, Su Girigori en Lida Pandt

Heel toevallig start het project Anti X Change, een culturele uitwisseling tussen rappers in Nederland en Curaçao en door KulturA ondersteund, precies vandaag. Een mooie gelegenheid voor Femie om hier iets van mee te krijgen. Het project is een initiatief van de Stichting Kultivo Miksto waar publicist Miriam Sluis een van de drijvende krachten is. Femie arriveerde om 10 uur bij het Peter Stuyvesant College. Scholieren waren druk in de weer om de geluidsapparatuur klaar te zetten op het schoolplein. Bij het begin van de pauze stromen de leerlingen toe om de twee beroemde rappers van het gezelschap, Fresku en Gikkels, live mee te maken. De andere twee rappers, Hef en Adonis, hebben eenzelfde programma op andere scholen. In de brandende zon geven Fresku en Gikkels een fantastische performance. Dit is een opwarmer voor de activiteiten die zij in de komende dagen zullen gaan ondernemen. Op verschillende locaties op het eiland zullen de Nederlandse rappers samen Curaçaose hip hop-artiesten Chris Strick, Oz, Pugi Stix, I$ki, Dope Keyz, workshops voor jongeren gaan geven. Op 26 november vindt de finale plaats in de vorm van een benefietconcert in La Tentashon. Een mooi uitwisselingsproject op het gebied van jongerencultuur. Zie voor meer informatie http://caribemagazine.nl/evenementen/cultuur/anti-x-change-uitwisseling-van-rappers-en-hiphoppers-op-curacao.html

Optreden van Fresku en Gikkels

Het optreden van Fresku en Gikkels werkt aanstekelijk. Ook scholieren worden door Fresku en Gikkels uitgenodigd om samen met hen hun rap te doen. Met enige schroom maar later groot enthousiasme wordt hierop gereageerd.

Rappende scholieren van het Peter Stuyvesant College

Na een half uur gaat de bel voor het einde van de pauze, maar nog minstens een half uur lang blijven leerlingen hangen om kaartjes te kopen voor de workshops, een handtekening te vragen of om foto’s te maken. Het is duidelijk dat de activiteit aanspreekt bij de leerlingen. Voor Femie de gelegenheid om even beroemd te zijn met Fresku.

Femie en Fresku

Joost trof op dat moment directeur Leo Helms van het Maritiem Museum in Willemstad. Leo bestiert het museum al een aantal jaren en heeft er een dynamische plek van gemaakt waar niet alleen museale activiteiten plaatsvinden maar ook gelegenheid is voor extra activiteiten zoals de Heineken Regatta, Plein Air en andere evenementen. Joost en Leo spraken de subsidiemogelijkheden voor publicaties door die hij plant met CaribPublishing.

Uitzicht op de drijvende markt en de haven vanaf het terras van het Maritiem Museum

In alle drukte van het project Anti X-Change weet Miriam Sluis tijd vrij te maken om Femie naar haar volgende afspraak te brengen bij Luna Blou met Norman de Palm, Segni Bernardino en Marloes van Rooyen. Luna Blou heeft eerder subsidie ontvangen voor de inrichting van La Tentashon. Femie informeerde Luna Blou dat aanvragen voor de KulturA Regeling ingediend kunnen worden tot 1 september 2012, daarna stopt de regeling. Ook Luna Blou meldde, evenals andere organisaties, dat KulturA belangrijke extra mogelijkheden biedt om een impuls (versterking) te geven aan cultuur op het eiland. Femie besprak met Luna Blou de plannen om in 2012 (bij voorkeur tegelijk met de Koninkrijksspelen) een editie van de Cultuurspelen te organiseren. Daarvoor is samenwerking tussen de eilanden en met Kunstbende Nederland van belang. In juni dit jaar hebben de betrokken partijen van de verschillende eilanden een conferentie gehouden en zijn de plannen voor een Dutch Caribbean Youth Art festival verder ontwikkeld. Nu is het zaak deze plannen te concretiseren in een nieuwe subsidie aanvraag bij de KulturA regeling. Een interessant initiatief waarbij de zes eilanden en Kunstbende in Nederland samenwerken om jongerencultuur te stimuleren en jongeren een podium te geven voor hun talenten. Hopelijk een mooi initiatief dat door KulturA ondersteund kan worden.

Marloes van Rooijen

Tot slot praatte Femie nog na met Marloes van Rooijen over een nieuw plan voor een productie waarbij het Volksoperahuis uit Nederland in samenwerking met muzikanten, zangers en acteurs van Curaçao een productie gaan maken waarbij de tambu een centrale rol speelt.

Daisy Casimiri van de Mon Art Gallery gaf Joost intussen een update over de aanschaf van materialen die de gezamenlijke Curaçaose galeries voor hedendaagse kunst hebben gedaan. Ook heeft Daisy plannen om in enkele kazematten van het Rif Fort in samenwerking met onder meer Felix de Rooy een kleine museale presentatie over slavernij te presenteren. Ook Vanessa Carty van het Renaissance Hotel (en exploitant van het Rif Fort) schoof kort aan om over Daisys plannen te praten.

Daisy Casimiri

Van Luna Blou is het 5 minuutjes lopen naar De Gouverneur waar Femie haar volgende afspraken had, de eerste met George Douglas van FOSHK, Axel Prudencia (van de muziekschool in Banda Bou) en Saskia Meijer (die als adviseur aan beide organisaties ondersteuning geeft). Beide muziekeducatie opleidingen hebben het plan om met elkaar te gaan fuseren om zo hun positie te versterken. Zoals de meeste culturele organisaties krijgen ze geen subsidie van de overheid en is het moeilijk om de exploitatie rond te krijgen. Beide organisaties werken al veel samen en door te gaan fuseren verwachten ze hun positie te versterken. De organisaties bespraken met Femie de mogelijkheden die de KulturA regeling hen kan bieden om met een investering de nieuwe organisatie voor de toekomst sterker neer te kunnen zetten. Er is behoefte aan expertise op het gebied van muziekonderwijs voor strijkinstrumenten, geluidsapparatuur en een betere pr en communicatie om zo in de toekomst meer financiering te kunnen verwerven uit sponsoring en andere bijdragen. Wellicht dat de KulturA regeling hier een bijdrage aan kan geven.

Axel Prudencia, Saskia Meijer en George Douglas

Femie bleef nog even napraten met Saskia Meijer. Zij heeft samen met Ilse Godschalk vanuit de Stichting Cultuurkameleon het project Movietrader opgezet. Dit project is ondersteund door het Fonds voor Cultuurparticipatie. Saskia praatte Femie bij over de uitvoering van het project dat ondertussen afgelopen is. Maar zoals ook de bedoeling is met dergelijke projecten wordt de opgedane kennis benut. In de bibliotheek wordt het Medialab goed gebruikt en worden de cursussen gecontinueerd. Saskia vertelde dat ze contacten heeft opgepakt met bibliotheken op Sint Maarten en Bonaire die ook geïnteresseerd zijn in het project Movietrader. Dat is op zich wat de KulturA regeling ook voor ogen staat: kennisuitwissleing tussen verschillende eilanden.

Saskia Meijer

Met Marjory van Twist sprak Joost op het Wilhelminaplein over haar Foundation of Dreams en een groot straatfestival dat medio december in Punda zal plaatsvinden. Marjory zoekt op allerlei creatieve manieren naar samenwerking met winkeliers, instellingen en publiek om in het historische centrum van Willemstad het publiek meer mee te laten krijgen van het werelderfgoed dat het stadsgezicht van Willemstad immers is.

Ondertussen arriveerde de volgende afspraak voor Femie bij De Gouverneur: Reinoudt Karsdorp en George Willems van AMFO. AMFO is de ondersteuning van culturele activiteiten aan het afbouwen en richt zich primair op armoedebestrijding. Dat krijgt vorm in activiteiten als leerwerktrajecten, schooluitvalpreventie, voedselpakketten enz. Een voor de handliggende keuze wanneer er minder financiële middelen beschikbaar zijn. Maar wel een tegenslag voor culturele instelling die voorheen op ondersteuning van AMFO konden rekenen en nu aangewezen zijn op sponsoring of een enkele incidentele subsidie. Femie, George en Reinoudt nemen deze ontwikkelingen door en kijken wat ze voor elkaar kunnen betekenen.

George Willems en Reinoudt Karsdorp

In Scharloo ontmoette Joost ondertussen de architecten Lyongo Juliana en Sofia Saavedra Bruno, werkzaam aan de UNA. Voor een excursie naar het Colombiaanse Medellin ontvingen zij subsidie van KulturA en de spinoff van deze reis is enorm: workshops, films, tentoonstellingen en vooral ook plannen van de Curaçaose overheid om de technieken die in de sloppenwijken van Medellin gebruikt zijn te bestuderen en eventueel toe te passen in wijken op Curaçao. Joost besprak met Sofia en Lyongo een vervolgtraject.

Sofia Saavedra Bruno zette Joost af bij Gallery Alma Blou voor een ontmoeting met Lusette Verboom en Nicole Henriquez. Twee onderwerpen kwamen op tafel: de voortgang van de publicatie van ‘Antepasado di Futuro’ in samenwerking met KIT Publishers en de wijzigingen die de drie Curaçaose galeries willen aanbrengen in de aanschaf van materialen die de publieksfunctie moet versterken.

Lusette Verboom en Nicole Henriquez

Aan het einde van de middag had Femie nog een afspraak met Samueldavid Baromeo en Quincy Girigori van Excel Arts Academy. Deze Academy is door hen beiden tien jaar geleden opgericht en nu uitgegroeid tot een bloeiend activiteitencentrum waar wekelijks ongeveer 220 jongeren komen. De doelgroep zijn kinderen en jongeren uit de lagere inkomens die hier diverse culturele activiteiten kunnen volgen en tevens ondersteuning krijgen op persoonlijk of maatschappelijk vlak. De stichting ontvangt geen structurele subsidie maar door de inzet van veel vrijwilligers, stagiaires CMV en SPD van Curaçao en peereducation (oud-leerlingen die nu zelf als vrijwilliger les geven) weten ze met beperkte middelen en ondersteuning van sponsoren de organisatie draaiend te houden. De stichting heeft een lange wachtlijst van potentiële leerlingen die ze graag zou willen toelaten, bovendien wil de organisatie graag een kwaliteitsslag maken. Daarom bespreken ze met Femie de mogelijkheden om ondersteuning te krijgen voor de aanschaf van nieuwe materialen waardoor ze meer leerlingen kunnen aannemen en als impuls een tijdelijke kracht om de organisatie steviger te maken. Een mooi initiatief waar de KulturA regeling misschien een bijdrage aan kan geven.

Samueldavid Baromeo en Quincy Girigori

Joost ontmoette aan het eind van de dag bij de Gouverneur in Willemstad nog Anneke Polak van het Antilliaans Dagblad, Zij interviewde hem over de Regeling KulturA en de ontwikkelingen die er in de laatste drie jaar op cultureel gebied hebben plaatsgevonden.

Omdat het de laatste avond is van de dagen waarop Femie en Joost samen op de eilanden werken, spraken zij de gesprekken van deze dag nog even met elkaar door en stemden ze de zaken af voor de volgende eilanden. Morgen vertrekt Joost naar Sint Maarten en Femie naar Bonaire.

Woensdag 18 mei 2011 – Aruba en Curaçao

Op Curaçao bezochten Pieter en Eline op de ochtend voor vertrek naar Nederland het Teatro Luna Blou en La Tentashon. Luna Blou ontvangt structureel subsidie (4-jarig) van het Fonds Podiumkunsten. Via de KulturA regeling werd n nieuw stoelenplan voor Tentashon gefinancierd. Luna Blou overweegt een aanvraag via de KulturA-regeling te doen voor een aantal workshops met Introdans uit Arnhem.

Theaterwerkplaats La Tentashon

Toevallig stuitten Piet en Eline op Ompi Tio die een Benta bespeelde, een van de oudste muziekinst​rumenten van Curaçao. Ompi Tio geeft muziekwork​shops aan scholieren bij Teatro Luna Blou.

Ompi Tio bespeelt de Benta

Mayke sprak op Aruba in de ochtend met Belinda de Veer van Stichting Symfonia. Zij heeft het plan op gevat om in haar huis kleinschalige klassieke concerten te organiseren. Op Aruba zijn er niet veel mogelijkheden om klassieke concerten te beluisteren en voor veel mensen is een concert bij Cas di Cultura financieel te begrotelijk. Ongeveer 40 personen kunnen bij haar een huisconcert bijwonen. Voorlopig denkt zij aan een programmering van 1 concert per maand. Daarnaast zullen musici uit Aruba, het Caribisch gebied of elders uit de wereld er piano workshops kunnen geven. Zij denkt dan aan musici zoals Armand Simon of Jonathan Vieira. Om dit alles te kunnen verwezenlijken heeft zij een vleugel nodig en zoekt zij financiering voor de aanschaf.

Suzanne sprak met Danilo Geerman over een gloednieuw plan van de Directie Cultuur voor een kunstwinkel, café en atelier ineen. Idee is dat bezoekers hier kunst van hoge kwaliteit kunnen kopen die op het eiland is gemaakt. Het atelier kan tegelijkertijd dienst doen als cursus- en workshopruimte. De Directie heeft al een monumentaal pand ter beschikking gesteld. Mooi zou zijn als van elk verkocht kunstwerk een klein percentage in een “kunstenpotje” terugvloeit, ter ondersteuning van de lokale kunstenaars.

Danilo Geerman en zijn team

Op de laatste dag op Aruba bezocht Joost in de ochtend de Renaissance Mall in het hart van Oranjestad. In het kader van de vieringen van 25 jaar status aparte hebben de culturele instellingen op het eiland een estafette bedacht waarin elke maand een instelling een regel van het Arubaanse volkslied adopteert en er een cultureel programma omheen bedenkt. Het Archeologisch Museum heeft aan de hand van de derde regel, waarin gerefereerd wordt aan een ‘rock’ een tentoonstelling gemaakt over de archeologische geschiedenis van Aruba en de manier waarop de bevolking creatief is omgegaan met de uitdagingen die het eiland hen bood.

Tentoonstelling in de Renaissance Mall

Directeur Vivi Ruiz-Franken leidde Joost rond door de tentoonstelling waarin het museum voor het eerste samenwerkt met het Renaissance complex. Een kunstwerk en een film van prijswinnend kunstenaar Ryan Oduber maakt ook deel uit van de expositie. Daarna spraken Joost en Vivi over de uitdagingen waar het museum voor staat. Vivi zou graag in de toekomst samenwerken met het Zuiderzeemuseum om een deel van hun collectie naar Aruba te halen. Daarvoor moeten de klimatologische randvoorwaarden en de beveiliging een impuls krijgen. Joost wees Vivi op de nieuwe regeling Veiligheidszorg van de Mondriaan Stichting. Aan de hand van een risico-analyse zou via KulturA daarna wat gerichte investeringen gedaan kunnen worden.

Mayke sprak ook met beeldend kunstenaar/modevormgeefster Elisa Lejuez. Zij is op zoek naar subsidiemogelijkheden om een eigen kledinglijn te kunnen produceren. De stofontwerpen van de kleding zijn een geïnspireerd op haar schilderijen. Mogelijkerwijs zou zij hiervoor een stimuleringssubsidie bij het Fonds BKVB kunnen aanvragen.

Elvis Lopez in actie

Daarna haastte Joost zich naar Ateliers’89 om kort met Elvis Lopez te kijken naar de nieuwe theaterzaal annex studio die hij in het complex heeft gebouwd. Voor de apparatuur aan de binnenkant heeft Elvis een bijdrage gekregen van KulturA. Grootste uitdaging nu is de ruimte geluidsdicht te krijgen, zodat lokale filmers als Rebecca Roos, Francisco Pardo en Ryan Oduber van de ruimte gebruik kunnen maken.

Ronald en Suzanne voor StudiO

Omdat Dutch Antilles Express, blijkbaar op de rand van het faillisement, de vertrektijd steeds blijft veranderen, moeten de fondsmedewerkers opeens veel vroeger naar het vliegveld dan was voorzien. Hierdoor kon er slechts een kort bezoek gebracht worden aan StudiO van Osaira Muyale.

StudiO is verbouwd tot een gastvrije combinatie van expositieruimte, atelier en gastenverblijf voor internationale kunstenaars. Dit gastenverblijf moet nog gerealiseerd worden. In de expositieruimte zullen afwisselend tentoonstellingen van het werk Osaira Muyale en andere (Arubaanse) kunstenaars te zien zijn.

Osaira Muyale

Door de combinatie van eetgelegenheid en expositieruimte kunnen bezoekers die anders niet of weinig met hedendaagse beeldende kunst in aanraking komen op een laagdrempelige manier met kunst kennismaken.

Eenmaal aangekomen op het vliegveld, blijkt de maatschappij de vlucht wéér uitgesteld te hebben. Het KulturA/team richt daarom ter plekke een noodkantoor op in de duty free zone op het vliegveld van Aruba om de vele mails te beantwoorden en verslag te doen van de afspraken en bijeenkomsten eerder die week.

Eindelijk klaar om het vliegtuig in te stappen

Uiteindelijk arriveert de groep op Curaçao en haast zich naar Hotel ’t Klooster, waar de eersre afspraken al wachten. Joost ontmoette de architecten Sofia Saavedra Bruno en Lyongo Juliana die hem een update geven van de laatste spinoff activiteiten van de excursie naar Medellin voor architecten, beleidsmakers, kunstenaars, vormgevers en studenten die KulturA ondersteunde.

Project van UNA-studenten

Er is inmiddels een workshop geweest voor beleidsmakers, studenten zijn met alternatieve werkvormen aan de slag gegaan en er is een documentaire gemaakt over het hele proces waarmee ook interesse in Sint Maarten in sociale architectuur gewekt is. Verder heeft Sofia plannen voor een boek over haar collectief Supersedaca waaraan het Fonds BKVB mogelijk kan bijdragen.

Lyongo Juliana

Lyongo nam Joost mee naar de school achter het hotel waar hij met de studenten en docenten van het IBB en de basisschoolkinderen bijzondere reliëfs realiseerde op het schoolplein, voor Curaçao een bijzonder project. Op Sint Maarten bestaat hier ook belangstelling voor en Lyongo zoekt fondsen om dit voor elkaar te krijgen.

Mayke ontmoette ondertussen Frouwkje Smit. Julia en Joost spraken verder met Miriam Sluis, schrijfster en freelance journalist voor NRC Handelsblad. Miriam manifesteert zich de laatste tijd veel meer als literair schrijfster en wil daarnaast met een groep mensen in een speciale stichting kunstprojecten opzetten met een sociale inslag. Een intensief uitwisselingsprogramma met rappers kan mogelijk via KulturA ondersteund worden. Julia en Joost beloofden tevens de mogelijkheden te onderzoeken voor een online Papiamentstalig platform voor creatieve producten van jonge makers.

Miriam Sluis en Julia

Op het Wilhelminaplein in Willemstad ontmoetten Mayke en Joost de danser en lerares Sandra Leonora. Na diverse omzwervingen is Sandra weer op Curaçao komen wonen en geeft ze dans-, yoga- en aerobicslessen. Haar grootste passie is echter moderne Afro-Caribische dans en Sandra heeft plannen voor een bijzondere video-dans-productie over de vier elementen. Daaraan moet een educatief programma gekoppeld worden dat leerlingen bewust maakt van de relatie tussen hun omgeving en identiteit, maar ook moet stimuleren tot deelname aan moderne dans.

Milushka vertelde aan Julia over de voortgang van haar project ‘Kahi ku Popchi na Punda’ dat onder andere door KulturA gefinancierd is. Tijdens het project leren jongeren poppen- en objectentheater te maken en verzorgenoptredens in de verschillende wijken en buurten. Milushka heeft tot nu toe veel ervaring opgedaan in buurtcentra en is nu bezig om samen met Albert Schoobaar het project verder te ontwikkelen. Albert is sinds 1 1/2 jaar met een groep van 15 jongeren (tussen 13-22 jaar) samen aan het werken. De jongeren krijgen naschoolse les in theater en andere disciplines. Recent is de eerste voorstelling ‘wanted’ uitgevoerd. Met deze groep jongeren wil Milushka graag meer samenwerken in haar project. Deze groep kan tevens ook als kweekvijver dienen voor de theatergroep Kadaken.

Albert Schoobaar, Julia, Milushka Birge, Joost en Mayke

Daarnaast zou Albert graag een regiecursus voor regisseurs op Curacao willen realiseren en de mogelijkheden voor financiering worden besproken. Later schoven ook Mayke en Joost kort bij hen aan.

Roy Colastica had aan het begin van de avond al Ronald en Suzanne opgepikt bij het Klooster voor een enerverende avond.

Dinsdag 30 november 2010 – Curaçao

Het Curaçaosch Museum

In het Curaçaosch Museum staat sinds 10-10-10, de dag waarop Curaçao een autonoom land binnen het Koninkrijk is geworden, de tentoonstelling ‘Antepasado di Futuro’, ofwel voorouders van de toekomst.

Enkele zalen van Antepasado di Futuro

De tentoonstelling biedt een overzicht van een eeuw beeldende kunst op Curaçao: kunstenaars die korter of langer op het eiland verbleven kwamen voor selectie door curatoren Jennifer Smit en Felix de Rooy in aanmerking. De expositie bevat daarom werk van John de Pool, Chris Engels, Charles Eijck, May Henriquez, Nelson Carrilho, Tony Monsanto, David Bade, Helen Martina, Yubi Kirindongo, Sinaya Wolffert en nog vele anderen.

Felix de Rooy en Jennifer Smit

Jennifer en Felix gaven Joost een uitgebreide rondleiding door de tentoonstelling waarvoor de Mondriaan Stichting een bedrag ter beschikking heeft gesteld. De recente overstromingen op Curaçao als gevolg van de heftige regenval heeft ook het museum lelijk geraakt. In de kelder stond het water meer dan kniehoog, en Felix heeft met hulp van de museumstaf eigenhandig het werk uit het water moeten vissen.

Installatie van Tirzo Martha

Ook de installaties van Tirzo Martha en Ruben la Cruz hebben van het weer te lijden gehad, maar over het geheel genomen viel de schade mee en heeft het museum een grote prestatie geleverd door alles weer snel op orde te maken.

Installatie van Ruben la Cruz

Naast het museum, een oud ziekenhuis, staat het voormalige quarantainehuis. In vorige decenna was daar de Akademia di Arte gevestigd, maar inmiddels is het pand in slechte staat. Toch krijgt het sinds kort weer nieuwe betekenis. Docomomo Curaçao, de lokale cel van een internationaal netwerk rondom modernistische architectuur en mede met financiële steun van KulturA opgericht, heeft op het gebouw een tentoonstelling gemaakt over modernistische gebouwen op het eiland.

Tentoonstelling van Docomomo

Na deze rondleiding sprak Joost met Verele Ghering-Engels, die sinds kort als voorzitter van het bestuur de dagelijkse leiding over het museum in handen heeft genomen. Het museum wil graag in de komende tijd met regelmaat wisselexposities houden. Misschien kan de Mondriaan Stichting daar incidenteel aan bijdragen. Na een organisatorisch moeilijke periode moeten er ook weer verschillende investeringen gedaan worden; daar kan KulturA misschien in meehelpen.

Verele Ghering-Engels

Verele bracht Joost daarna naar de woning van architect Ben Smit, door hemzelf in modernistische stijl ontworpen. Hij woont al jaren niet meer op Curaçao, en zijn huis biedt momenteel plaats aan een solo-expositie van Felix de Rooy.

Ben Smits woonhuis

Felix leidde Joost rond over de tentoonstelling met recent en divers werk.

Werk van Felix de Rooy bij Ben Smit thuis

Verele zette Joost daarna af bij de Capriles Kliniek. In dit hospitaal voor geestesziekten is sinds kort het Instituto Buena Bista gevestigd.

Entree van de Capriles Kliniek

De directeur van de kliniek wil graag de grenzen tussen de psychiatrie en de maatschappij openbreken en ziet voor het IBB daar een rol weggelegd. David Bade en Tirzo Martha ontvingen Joost en leidden hem rond door het uitgebreide complex.

Binnenruimtes van het IBB

Er is veel werkruimte binnen en buiten, waardoor de leerlingen van het IBB, de kunstenaars in residentie, maar ook David en Tirzo zelf voldoende ruimte krijgen om zichzelf te ontwikkelen.

Buitenaanzicht vanuit de tuin van het IBB

David, Tirzo en hun team voelen zich in de korte tijd dat ze op de Capriles Kliniek zitten al erg thuis; de komende drie jaar zijn ze verzekerd van deze plek.

Tirzo Martha en David Bade

Voor vertrek naar Aruba ging Joost nog langs op de Universiteit van de Nederlandse Antillen, de UNA. Sofia Saavedra en Lyongo Juliana verzorgden, met ondersteuning van KulturA, een excursie voor beleidsmakers, architecten, kunstenaars en studenten naar Medellin in Colombia naar de Iberoamerican Biennial of Architecture and Urbanism.

De UNA

In Medellin wordt op een bijzondere manier en op hoog niveau nagedacht over bottom-up architecture in sloppenwijken, ook om oplossingen te zoeken voor ingewikkelde maatschappelijke problemen zoals criminaliteit. De delegatie uit Curaçao kwam ruim in het nieuws in Colombia en op Curaçao en er staan al verschillende vervolgprojecten op stapel.

Lyongo Juliana en Sofia Saavedra

Woensdag 19 mei 2010 – Curaçao

Lyongo Juliana en Sofia Saavedra Bruno

Joost ontbeet met Sofia Saavedra Bruno en Lyongo Juliana van de UNA. Deze twee architecten en stedenbouwkundigen hebben het plan opgevat een belangrijke internationale architectuurbiënnale en omringende workshops te bezoeken in Medellin (Colombia) met een groep studenten en professionals. Mogelijk kan KulturA dit initiatief ondersteunen.

Etta Andreae voor de deur van de beoogde locatie voor Drazans

Ricardo begon de dag bij Drazans, de jeugdtheaterschool van Jan en Etta Andreae. Jan en Etta werken al enkele jaren aan een plan voor hun opvolging, en dat lijkt nu rond. In een vervallen maar sfeervol oud ziekenhuis willen ze de theaterschool vestigen.

Misschien kan KulturA van dienst zijn bij het aanschaffen van de inrichting of bij enkele expertisebevorderende projecten.

Het NAAM aan het Johan van Walbeeckplein

Ondertussen was Joost met Ieteke Witteveen bij het NAAM in gesprek over verschillende projecten.

Ieteke Witteveen in de bibliotheek van het NAAM

KulturA ondersteunde de aanschaf van software en de komst van specialistische kennis naar Curaçao voor de ontsluiting van onbelicht archeologisch en antropologisch materiaal. Het project vordert gestaag. Ieteke besprak met Joost een tweede fase voor het project en onderzocht mogelijke ondersteuning voor wat kleinschaliger ideeën.

Ricardo vervolgde zijn programma met een gesprek met theatermaker Albert Schobaar van Teatro Kadaken.

Albert Schobaar en zijn team

Kadaken wil zich in de komende jaren bijna exclusief op scholen en jeugd richten met zijn Papiamentstalig theater.

Joost ontmoette ondertussen op een terras op het Wilhelminaplein meerdere mensen. Marjory van Twist wil door middel van innovatieve erfgoedprojecten de binnenstad van Willemstad nog bruisender laten worden.

Marjory van Twist

Daarna kwam Corry van Heyningen langs. Al jaren realiseert zij educatieve projecten voor VSBO-leerlingen op het eiland, waarbij kunst en cultuur een grote rol spelen. Momenteel wil ze een project realiseren rondom natuur en erfgoed.

Corry van Heyningen

Joost ontmoette daarna Jaime de Sola, die de plannen van de beroemde joodse synagoge in Willemstad voor renovatie presenteerde. Helaas kan KulturA geen subsidies verstrekken aan renovaties of verbouwingen, maar Joost beloofde te onderzoeken of één of twee deelprojecten met betrekking tot de inrichting van de synagoge als publiekstrekker ondersteund kunnen worden.

Jaime de Sola

Ricardo was inmiddels aangekomen bij La Tentashon bij Teatro Luna Blou. In La Tentashon vindt veel les plaats en het is ook een plek waar verschillende jeugdtheatergroepen kunnen optreden. KulturA betaalde onlangs mee aan de verbetering van de tribunes en de vloer.

La Tentashon

Ricardo besprak met directeur Norman de Palm lopende zaken met betrekking tot het theater.

Norman de Palm

Joost sprak in het Rif Fort in Willemstad laat op de middag met beeldend kunstenaar Yvonne van Gogh. Daarna ging hij door naar het Sentro Kultural Korsou in Emmastad.

Voordeur van het Sentro Kultural Korsou

Samen met Franklin Hanze en Elvio Cijntje, bestuursleden, besprak Joost de plannen voor uitbreiding van het auditorium en de inrichting van een bibliotheek. Wanneer het centrum de financiering van de bouw rond heeft, kan KulturA mogelijk helpen bij de bekostiging van de inrichting.

Elvio Cijntje en Franklin Hanze

Ricardo tenslotte sprak aan het eind van de dag met museologe Marijke van Rijn en dineerde met Felix de Rooy.

Marijke van Rijn

Zaterdag 25 april 2009 – Sint Maarten/Curaçao

Met een lichte vertraging verplaatste de fondsdelegatie zich vandaag van Sint-Maarten naar Curaçao om zich bij Ronald van het Fonds voor de Letteren te voegen.

’s Ochtends organiseerde het Sentro Kultural Korsou drie workshops: over boeken, over verhalen en over poëzie, ter gelegenheid van het zestigjarig bestaan van het centrum. Ronald ging dus op de vroege zaterdagochtend op weg naar Emmastad, de eerste rit door Willemstad in een gehuurde auto. Geen sinecure in een onbekende stad, maar gelukkig stapte onderweg een Curaçaoënaar in om de weg te wijzen. Bij het Sentro Kultural was het rustig: een gele bibliobus en een paar informatiestands, waaronder een van de Stichting Taalplanning (FPI) – waarover later meer informatie als we daar op bezoek zijn geweest. Veel bezoekers waren er helaas niet en dat zou zo blijven gedurende de ochtend.

Sentro Kultural Korsou

Sentro Kultural Korsou

Ronald schreef zich voor de workshop Boeken die geleid zou worden door Ini Statia van het FPI. Ondanks dat zich verder slechts 1 cursiste had ingeschreven ging de workshop toch door. De andere workshop waren helaas ook slecht bezocht. Door de zaterdagochtend of de publiciteit? Ini gaf eerst een inleiding over de literair-culturele infrastructuur op Curaçao. Naast het FPI zijn er nog de Fundashon Matarial pa Skol (voor schoolboeken) en de Kas di Kultura, die boeken van lokale auteurs in het Papiamentu uitgeeft. Zij hebben een eigen productie- (lees: kopieer-)afdeling die vorig jaar 11 auteurs heeft uitgegeven. Beperkingen zijn de oplage (100 ex.) en de omvang (64 p.). Literaire uitgevers zijn er op het ogenblik niet. Kolibri was een uitgeverij die is gestopt en Editorial Antiyana van Stanley Kras leidt een slapend bestaan. De meeste boeken worden in eigen beheer uitgegeven, met steun van onder meer het Prins Bernhard Cultuurfonds Nederlandse Antillen en Aruba, het Beatrixfonds en de Sede Antilla. Of uiteraard met eigen middelen.

Hierna kregen de twee cursisten een Freestyle schrijfopdracht naar aanleiding van een opgeroepen herinnering van de schrijver als vijfjarige. Hun verhalen hebben de cursisten aan elkaar voorgelezen: de een in het Papiamentu en de ander in het Nederlands. Na afloop was er een gesprek met de enige echte cursiste over het boek dat zij wil schrijven naar aanleiding van een ingrijpende persoonlijke ervaring.

Joost en Mayke bezochten na aankomst op het eiland landhuis Stroomzigt, het voormalige woonhuis van Chris Engels in de vijftiger en zestiger jaren. Verela Ghering-Engels en Jennifer Smit ontvingen hen daar en Mayke en Joost kregen een bijzondere rondleiding door het pand dat normaliter niet open staat voor het publiek.

Joost op de trap van Stroomzigt

Joost op de trap van Stroomzigt

Interieur Stroomzigt met in de hal een trap van Rietveld

Interieur Stroomzigt met in de hal een trap van Rietveld

Chris Engels was arts op Curaçao, maar zijn leven was op natuurlijke wijze vervlochten van kunst en cultuur. Hij correspondeerde met Greshoff en Rietveld verbleef anderhalf jaar op Stroomzigt. Rietveld ontwierp een bijzondere trap in het huis, en ook voor de slaapkamer van Verela maakt hij een ontwerp dat echter nooit werd uitgevoerd. De familie heeft plannen om de imposante collectie schilderijen, tekeningen, boeken en sculpturen te ontsluiten voor het publiek en het pand een publieke functie te geven. Tijdens het bezoek aan Stroomzigt liep kunstenaar Yubi Kirindongo binnen om één van zijn werken in de tuin van Stroomzigt schoon te maken.

Grasduinen in de tuin van Stroomzigt

Grasduinen in de tuin van Stroomzigt

Achterzijde van Stroomzigt

Achterzijde van Stroomzigt

Robin en Rob spraken met Norman de Palm van Teatro Luna Blou, waarna ze zich voegden bij een groot gezelschap voor een informeel diner. Aanwezig waren daarbij naast Norman de Palm ook David Bade, Sofia Saavedra Bruno, Tirzo Martha, Josje Smits, Carel Weeber en Ieteke Witteveen.

Suzanne en Ronald bezochten een literatuuravond van het Sentro Kultural Korsou. Er was veel meer publiek dan tijdens de workshops. Rond de vijfenzeventig mensen van jong tot oud liepen langs presentaties van verhalenvertellers, onder anderen Jeroen Heuvel, Roy Colastica en een groepje van vier jonge Curaçaoënaars. Iedere presentatie had z’n eigen plek op het met lampjes versierde terrein. Tussendoor konden drankjes gekocht. Met name de jonge vertellers lieten zien hoe verhalenvertellen op Curaçao kan worden opgevat: het was een toneelstuk met eenvoudige middelen. Drie grote kartonnen dozen en een stoel op het podium dienden als decor. Een van de vertellers zat op de stoel, de anderen zaten in de dozen en kwamen beurtelings tevoorschijn om hun verhaal te doen. In het Papiaments.

Roy Colastica

Roy Colastica

Daarna waren er poëzievoordrachten op het grote podium, gepresenteerd door Nifa Ansano, zelf ook dichteres. Vier dichters zijn leden van Poetic Colors, een collectief van 16 jonge dichters dat tweemaal per maand optreedt op verschillende locaties. Daarnaast traden nog vier dichters op. Een van de gedichten van Nifa wordt – voorzichtig – begeleid door een beat boxer. Opvallend was dat de voordrachten van de jonge dichters veel losser, theatraler zijn dan wat wij in Nederland kennen. Een dichter is hier duidelijk een performer. Alle dichters traden op in het Papiaments, dat hier de literaire voertaal is.

Dit kleine festival laat zien dat literaire avonden op Curacao in een ongedwongen sfeer plaatsvinden, met muziek en drankjes, en natuurlijk buiten.