Tagarchief: SIMARC

Maandag 30 juli 2012 – Aruba en Saba

Joost kwam op zondag aan op Aruba en ontmoette in het vliegtuig al Jean Vieira, de bevlogen directeur van de stichting Mira met wie hij in de vroege maandagochtend een afspraak had. Jean pikte hem op bij het hotel en toonde hem het vernieuwde atelier waarin zij workshops beeldende kunst geeft aan kinderen en jongeren. KulturA verstrekte een subsidie in 2011 aan de stichting om nieuwe tekentafels te kopen, te investeren in promotie en in materiaal om andere werkvormen mogelijk te kunnen maken.

De nieuwe tekentafels bij Mira

Jean vertelde dat de investeringen door de vaste groep cursisten zeer gewaardeerd worden, en dat ze de stichting in staat stellen meer hooi op de vork te nemen dan voorheen. Verschillende opdrachten voor bedrijven en sociaalmaatschappelijke instellingen wist Jean binnen te halen, waarmee niet alleen een nieuw volwassen publiek zich meldt voor de cursussen maar de stichting ook de kans krijgt extra inkomsten te verwerven. Een aansprekend voorbeeld is de beschildering van de plafondtegels in het café bij het theater Cas di Cultura.

Cursisten van Mira aan de slag bij Cas di Cultura

Daarna ontmoette Joost bij CILO City Lounge de filmmakers Rebecca Roos en Francisco Pardo. Rebecca is een dynamische persoonlijkheid die met veel eigen initiatief en creativiteit met beperkte middelen veel films heeft gemaakt en daarnaast een belangrijke kracht is voor de ontwikkeling van de film op Aruba. Zij werkte onder andere mee aan het speciale Caribische filmprogramma tijdens het Aruba International Film Festival en organiseerde met steun van KulturA reizen naar belangrijke en interessante filmfestivals op andere plekken in de wereld zodat Arubaanse filmmakers hun netwerk konden verstevigen.

Rebecca Roos

Francisco kreeg zijn film ‘Ave Maria’ al op verschillende festivals in het programma, zoals op Trinidad en Cuba. Daarnaast is hij actief als organisator van workshops voor (jonge) professionals op de audiovisuele producties op Aruba meer inhoud te geven dan hetgeen momenteel wordt geproduceerd en sterk bepaald wordt door de commercie en reclame. Francisco wil verschillende jonge menseneen intensief cursusprogramma aanbieden om hen op te leiden om op termijn films te kunnen maken zonder kennis van buiten te moeten inschakelen. Mogelijk kan KulturA daarin iets betekenen.

Anne Witsenburg-de Jong

In de middag sprak Joost met Anne Witsenburg-de Jong, de nieuwe directeur van de stichting Monumentenfonds. Samen met de Monumentenraad en het Monumentenbureau is deze organisatie belast met de restauratie en exploitatie van de ruim 300 monumenten die Aruba rijk is. Anne wil in de komende tijd inzetten op het vergroten van de publieke waardering voor monumenten en een integrale benadering voor de restauratie en exploitatie van monumenten op Aruba introduceren, waarbij samenwerking met alle mogelijke stakeholders essentieel is. Omdat het Monumentefonds een onafhankelijke stichting is, kan zij aanvragen indienen bij het Mondriaan Fonds en KulturA voor activiteiten die de publieke waardering voor en kennis over monumenten bevorderen.

Werkzaamheden voor de nieuwe trambaan in de Schelpstraat, met op de achtergrond het Archeologisch Museum.

Direct naast het Monumentenfonds is in de Schelpstraat in Oranjestad het Archeologisch Museum gevestigd. Directeur Vivi Franken-Ruiz besprak met Joost de opbrengst van haar bezoek aan het congres over immaterieel erfgoed in Deurne en de voortgang met betrekking tot de aanvraag voor de regeling voor Veiligheidszorg bij het Mondriaan Fonds. In deze regeling kunnen collectiebeherende instellingen een vergoeding krijgen voor het opstellen van een risico-analyse over allerlei aspecten die met de veiligheid van de collectie van doen hebben. Daarnaast heeft Vivi net een stichting opgericht die voor het museum fondsen kan werven. Bij KulturA gaat ze aankloppen voor de aanschaf van een beveligingssysteem voor de tentoonstellingsruimtes zodat internationale bruiklenen mogelijk worden. Ook ontwikkelt het museum een project waarin het een tentoonstelling uit Colombia over lichaamsversiering bij Indianen naar het eiland wordt gehaald. Voor dit laatste overweegt ze een bijdrage uit de projectenregeling van het Mondriaan Fonds te vragen.

Fort Zoutman in Oranjestad

Als laatste onderdeel van de dag ging Joost op bezoek bij Fort Zoutman waar het Historisch Museum is gevestigd. Alice van Romondt en Ferdinand Franca ontvingen hem en bespraken de voortgang van het project dat KulturA ondersteunde en waarbinnen verschillende materialen voor het museum zouden worden aangeschaft. Joost bekeek de vernieuwe kleedkamers voor de Bon Bini show en besprak de mogelijkheden om aanvullende materialen aan te schaffen.

Alice van Romondt leidt Joost rond langs de vernieuwde kleedruimtes

Voor de spectaculaire landing op Saba was Ronald voorbereid door filmpjes op YouTube, en die viel uiteindelijk mee, ondanks het onrustige weer. Beter 10 minuten vliegen met de Twin Otter dan een uur varen met de op de golven klappende catamaran, die het gisteren moest opgeven wegens motorpech. Vandaag was het na 12 uur op Saba met storm, stortregens, donder en bliksem bovendien een dolle boel.

Hemmie van Xanten

Eerste bezoek gold Hemmie van Xanten, directeur van het Expertise Center Education Care. Vanaf 1 augustus is hij ook directeur van de comprehensive school. Met Hemmie en bibliothecaresse Joanna Simmons sprak Ronald over de toekenning van OCW, ook voor Saba zo’n
€ 150.000. De bibliotheek zit tijdelijk in een ruimte naast het Expertise Center; een saaie en veel te kleine kantoorruimte met de te oude inventaris. Gelukkig is dit wel naast de scholen voor basis- en voortgezet onderwijs, de leerlingen kunnen nu zo binnenlopen, i.p.v. met de bus te moeten.

Joanna Simmons in de Sabaanse bibliotheek

Hemmie en Joanna fantaseren over een nieuw gebouw voor de bibliotheek; misschien komt er een multifunctioneel gebouw tegenover de school, dat zou ideaal zijn. Een toegankelijk gebouw met gezellige snack en nieuwe media. Voor KulturA heeft de bieb nog een aanvraag in gedachten om een studiereis van de medewerkers mogelijk te maken naar vergelijkbare bibliotheken in Nederland om kennis op te doen voor de nieuwe inrichting. Ook denken Hemmie en Joanna nog over een kinderboekenweek – misschien in samenwerking met de andere eilanden – een literair festival en cursussen creatief schrijven voor leraren.

Gersh Geenty in de Peanut Gallery (op de achtergrond werk van Heleen Cornet)

Tweede bezoek was aan Gersh Geenty in The Peanut Gallery (zie ook de blog van 11 november 2009), hij is galeriehouder en zoekt mogelijkheden om voor schilderes Heleen Cornet de transportkosten van haar werk naar buitenlandse galerieën te bekostigen.

Het Harry L. Johnson Museum op Saba

Bestuurslid Glen Holm (zie ook de blog van 11 november 2009) leidde Ronald rond in het Harry L. Johnsonmuseum (http://www.sabatourism.com/museums.html) dat er in het regenachtige weer geheimzinnig uitzag, het huis waar ooit een kapitein woonde. Glen wil een aanvraag doen voor de digitalisering van duizenden dia’s met Sabanen (bewoners van het eiland) uit de jaren zestig, die door onderzoekster Julia G. Crane zijn gemaakt voor haar promotieonderzoek in 1966 over de sociale organisatie op Saba (Educated to emigrate). Een unieke verzameling van het museum die bewaard en ontsloten zou moeten worden, zoals nog meer documenten die zich daar bevinden.

René Caderius van Veen

Terwijl het stevig begon te regenen en donderen, zette Rene Caderius van Veen een welhaast Hollandse lunch aan Ronald voor met thee en bruine boterhammen, terwijl hij vertelde over zijn vele activiteiten op Saba sinds hij er na zijn pensionering is gaan wonen. Hij is onder meer voorzitter van de Foundation Social Workplace. Ook hij houdt zich bezig met het erfgoed van het eiland en wil met SABARC (naar analogie van SIMARC op St. Maarten) onderzoek doen in samenwerking met scholen. Hij bezint zich op een aanvraag voor KulturA.

Franklin Wilson

Na de lunch kwam plaatsvervangend gezaghebber Mr. Franklin Wilson langs. Hij zoekt een mogelijkheid om zijn kinderboek Old Grey Grizzly Grunt the Brave Iguana te laten bewerken tot een animatie op DVD, misschien via een KulturA aanvraag. Wilson vertelde ook over Saba Danza, een dansgroep die met steun van KulturA een mooie voorstelling met Zuidamerikaanse dans heeft gemaakt. Vorige week tijdens het carnaval werd een demonstratie gegeven. Het lijkt erop dat Saba Danza een duurzame plek weet te veroveren.

Kelly Johnson

Kelly Johnson ontmoette Ronald in de administratie van My Store Supermarkt. Kelly organiseert ook danslessen, maar dan klassieke en jazzdans. Zij heeft een ruimte gehuurd met spiegels, maar de kosten om een lerares van Motiance (Sint Maarten) naar Saba te blijven halen zijn te hoog om te dekken met lesgeld en sponsors. Zij hoopt op ondersteuning via KulturA. Kelly organiseert ook bokswedstrijden en werkt fulltime in de supermarkt van haar ouders na haar managementstudie in de VS. Zij hoopt dit erbij te kunnen blijven doen, ondanks de financiële problemen die er na 10-10-10 voor bedrijven op Saba zijn ontstaan; vooral een aantal nieuwe belastingen en belastingverhogingen zijn voor de middenstand een onverwachte tegenslag.

Eddie Peterson

Vlak voor vertrek op het vliegveld kwam taxichauffeur Eddy Peterson nog bij Ronald met een plan: hij wil een standbeeld laten maken voor de arbeiders die de enige weg op Saba hebben aangelegd, van 1937 tot 1963. Er zijn artikelen en boeken over geschreven, er is filmmateriaal van, maar in het 75ste jaar na het begin van de aanleg vindt hij dat er een standbeeld moet komen. Zijn vader was ook een van de arbeiders. Een bekende beeldhouwer van St. Maarten wil het beeld – van een werkende arbeider – maken. De regering vindt het een goed idee en Eddie is op zoek naar sponsors. Hij wil een aanvraag bij KulturA doen.

Zaterdag 28 en zondag 29 juli 2012 – Sint Maarten

Eerste ontmoeting op Sint Maarten is met Clara Reyes, directeur van Imbali Center for Creative Movement, en een van haar leraren Rudolph Davis, Lucinda Audain (artiestennaam La Rich), en haar medewerker Jonelle Richardson, en dichteres Deborah Jack. Zij hebben een gezamenlijk plan een theaterproductie te ontwikkelen, met verschillende vormen van visual en perfoming arts.

Rudolph Davis, Jonelle Richardson, Lucinda Audain, Clara Reyes en Deborah Jack

Ze willen focussen op de geschiedenis van de Nederlandse Caribische eilanden. Imbali zal de aanvraag doen als ‘paraplu’ voor de verschillende deelnemers. Het doel is deze theaterproductie in een jaar zo te ontwikkelen, dat die daarna zelfstandig voort kan blijven bestaan.

Daarna geeft Jay Haviser aan Ronald een toelichting in SIMARC – het Sint Maarten Archeological Center (zie blog 14 mei 2010) – op zijn werk. Hij is van plan een aanvraag te doen voor een vernieuwing van de oude computers van het centrum dat in samenwerking met scholieren archeologisch onderzoek doet op Sint Maarten. Er zijn al twee scholieren die dankzij dit werk archeologie zijn gaan studeren. En met het werk van SIMARC legt Haviser de link tussen het verleden en het heden op Sint Maarten.

Jay Haviser

Met de directeuren Arlene Halley van Motiance Dance School en Clara Reyes van Imbali en twee bestuursleden van Motiance Mayra S.J. Martina (voorzitter) en Gillian Grannum bespreekt Ronald de plannen van beide stichtingen om intensiever te gaan samenwerken. Zij zitten als dansopleidingen al in een gebouw en denken erover om hun programma’s te integreren. Darvoor gaat Motiance een aanvraag bij KulturA doen voor expertise op dit gebied. Ook zal Motiance een aanvraag doen voor vernieuwing van de dansvloer.

Mayra Martina, Clara Reyes, Arlene Halley en Gillian Grannum

Verder wil Imbali een aanvraag doen voor een mobiel podium, dat zij zelf hard nodig hebben voor hun voorstellingen thuis en op locatie en dat daarnaast voor andere instellingen op het eiland goede diensten kan doen (tegen vergoeding).

KulturA in de pers (2)

Zaterdag 14 mei 2011 – Sint Maarten

Voorafgaand aan de openbare bijeenkomst over KulturA overhandigde archeoloog Jay Haviser aan directeur Gitta Luiten van de Mondriaan Stichting een schilderij als dank voor de steun via de Regeling KulturA aan een project van de lokale archeologische instelling SIMARC met BONAI uit Bonaire.

Om 2 uur opent Gitta Luiten in het Philipsburg Culture & Community Center het symposium over cultuurbeleid, financieringsmodellen en andere onderwerpen. De Regeling KulturA is nu twee jaar in werking en het is tijd voor een tussentijdse evaluatie. Heeft KulturA gebracht wat er van verwacht werd, waar is vooral behoefte aan en zijn er suggesties voor verbeteringen of aanvullingen?

Eline Bezemer heeft onderzoek gedaan naar het verloop van KulturA en geeft een advies over hoe de subsidieregeling in toekomst kan worden ingericht. De regeling verloopt heel goed. Er zijn mooie resultaten geboekt en duurzame investeringen gedaan. De samenwerking zou nog iets beter kunnen. De regeling geldt nog tot eind 2012 en daarna zullen aanvragen ingediend moeten worden binnen de reguliere regelingen. Hiervoor moet het netwerk groeien en versterkt worden, de co-financiering (in natura) worden uitgebreid en er is zakelijke hulp nodig voor de begrotingen en dekkingsplannen.

Eline Bezemer geeft haar presentatie

Via een ronde tafel gesprek wordt met de aanwezigen en fondsmedewerkers gediscussieerd over gerealiseerde projecten; samenwerking tussen instellingen en de kunstenaars op Sint Maarten, maar ook tussen de Caribische eilanden onderling en de regio; hoe kan co-financiering van verbeterd worden en er worden individuele vragen van de aanwezigen beantwoord.

Jay Haviser, archeoloog van SIMARC, heeft via de regeling KulturA een bijdrage ontvangen voor het opzetten van een traject voor jongeren op Aruba, Bonaire en Sint Maarten waarbij de resultaten van het proces gepresenteerd worden op een internationaal congres op Martinique. Hij heeft goede ervaringen met KulturA. De aanvraagprocedure is niet te lastig (wat bij andere fondsen vaak wel het geval is), een bijdrage van 25% door derden vindt hij redelijk en de communicatie met de medewerkers van de regeling verloopt goed. Anderen beamen dit.

Rondetafelgesprek in het Community Center

Een punt van kritiek zou kunnen zijn dat er te veel wordt gedacht vanuit de situatie in Nederland. Bijvoorbeeld de strikte financiële afrekening kan op de eilanden een probleem zijn. Op de Caribische eilanden bestaat geen ’bonnetjes cultuur’. Het gaat er op de eilanden primair om of een project wordt uitgevoerd, hoe dat gefinancierd wordt is van een latere zorg. Hier zou meer rekening gehouden moeten worden.

Er bestaat geen culturele infrastructuur zoals in Nederland. Er zijn ook geen structurele subsidies, maar er worden per project fondsen geworven. Dat is lastig omdat er steeds bij dezelfde sponsoren om een bijdrage gevraagd moet worden. Op een eiland als Sint Maarten is natuurlijk maar een beperkt aantal sponsors, die verschillende partijen moeten bedienen. Vanuit de fondsmedewerkers wordt gewezen op nieuwe mogelijkheid zoals ‘crowdfunding’ als dekking van een deel van de kosten of het adopteren van een terugkerend event door bedrijven of banken. Deze mogelijkheden zouden nader onderzocht kunnen worden.

Verder is er grote behoefte aan een administrator uit Nederland die regelmatig naar de eilanden komt voor kennisoverdracht m.b.t. de financiële kanten van een aanvraag. Ook is het belangrijk dat de modelbegroting bij het aanvraagformulier in het Engels beschikbaar komt.

Uit het onderzoek van Eline Bezemer kwam naar voren dat de samenwerking beter zou kunnen, maar is meer samenwerking wel een reële voorwaarde die KulturA stelt? Volgens de aanwezigen wordt er al zoveel mogelijk samengewerkt, maar omdat er structureel te kort aan mankracht is, is het qua tijd vaak niet mogelijk om eerst naar samenwerkingsverbanden te zoeken. Toch is het van groot belang dat er meer wordt samengewerkt. Ook kan men van elkaars expertise leren.


Ook de relatie overheid, cultuur en KulturA komt aan de orde. Sommige aanwezigen pleiten voor een lokaal cultuurfonds die de subsidieaanvragen zouden kunnen beoordelen. Deze discussie is ook bij de lancering van de Regeling KulturA gevoerd. Er is toen niet voor deze constructie gekozen omdat niet iedereen vertrouwen had in de onafhankelijkheid van zo’n locaal fonds. Clara Reyes van Imbali is juist blij met de afstand die KulturA schept. Er spelen op de eilanden te veel onderlinge belangen, waardoor mogelijke uitsluiting van partijen op de loer ligt. Daarnaast heeft Nederland een professionele houding ten opzicht van subsidieverstrekking die op de eilanden nog niet aanwezig is. Hierdoor is de beoordeling naar haar mening veel objectiever. Maar de lokale overheid zou wel op een andere manier kunnen bijdragen, bijvoorbeeld door meer structurele subsidies te geven, of meer subsidiering in natura, zoals het ter beschikking stellen van gebouwen tegen een lage huur of subsidiering in de vorm van salarissen, zoals op sommige andere eilanden wordt gedaan.

Op de vraag iedereen die gebruik zou kunnen maken van KulturA wel bereikt wordt, wordt geantwoord dat dit niet altijd het geval is. Het zou kunnen dat een aantal kunstenaars of instellingen denken dat KulturA staat voor cultuur en voor veel mensen op Sint Maarten betekent cultuur vooral carnaval of steelbands. Wat dat betreft zou het beter zijn als duidelijker in de naam (of als ondertitel) benoemd wordt dat de regeling ook voor kunst en erfgoed geldt. Verder is er behoefte aan een centraal punt voor informatie over KulturA. Een van de fondsmedewerkers wijst er op dat b.v. op Bonaire er een platform (Plataforma Kultural) is opgericht die belangeloos helpt bij het opstellen van aanvragen en informatie verstrekt. Er zou bekeken kunnen worden of het ook mogelijk is om zo’n soort platform in Sint Maarten op te richten.

Concluderend kan gezegd worden dat de regeling op zich goed werkt, maar dat er behoefte is aan meer informatie over de mogelijkheden en begeleiding bij het opstellen van begrotingen en dekkingsplannen. Vanuit Sint Maarten moet er gewerkt worden aan meer samenwerking m.b.t. programmering en co-financiering. Verder is vanuit de overheid meer structurele subsidiëring nodig.

Donderdag 30 september 2010 – Bonaire

Femie had een afspraak met Jackie Bernabela. Zij is werkzaam bij de SKAL, dienst cultuur, kunst en literatuur, en runt tevens Kas di Arte. Eerst bezocht Femie Kas di Arte dat gehuisvest is in een mooi historisch pand aan de kade. Jackie is bezig met het inrichten van een tentoonstelling rondom 10-10-10. Een programma met workshops en masterclasses voor kunstenaars en amateurs op het eiland, wordt gesubsidieerd door KulturA. Een van deze werken is van Jake Richter, schilder op Bonaire. Hij verbeeldt de nieuwe toekomst van Bonaire. De donkere wolken rondom de vlag van Bonaire laten de onzekerheid en zorgen over de toekomst zien. Maar de vlag van Bonaire blijft wapperen en de mensen zijn vol hoop.

Jackie Bernabela

Binnen hangt een prachtig bijzonder kunstwerk dat door schilders (amateurs) op Bonaire gezamenlijk is gemaakt, waarmee deelgenomen is aan een wedstrijd op Curaçao. Ook dit werk laat het leven op Bonaire zien. De traditionele kleding, de onderwaterwereld, het land, de zon en de vegetatie op het land.

Beschilderde jurk met traditionele voorstellingen

Jackie heeft veel plannen om kunstprojecten voor kinderen op te zetten. Maar daarvoor zijn deskundige mensen en financiële middelen nodig.

Daarna brachten Femie en Jackie een bezoek aan het Bonaire Archeological institute, waar de jongerengroep BONAI actief is. Dit is een groep van 15 jongeren van het voortgezet onderwijs die na schooltijd aan archeologie doen. Ze werken aan projecten waarbij ze aan research en archeologisch onderzoek doen. Het doel is om de kennis en de waardering voor het lokale erfgoed te bevorderen en vast te leggen. Recent ondersteunde KulturA een samenwerkingsproject van BONAI met SIMARC uit Sint Maarten.

Een van de BONAI-kinderen

Dennis Martinus, een van de vrijwilligers van Bonaire Youth Outreach Foundation, nam Ronald mee naar het gebouw waar zij hun radioprogramma’s maken en uitzenden.

Het gebouw waar BYOF haar radio-uitzendingen verzorgt

Dennis is bij het Eilandgebied werkzaam voor ICT. Sinds 1995 is BYOF actief, vanaf 1998 als stichting. Zij maken radioprogramma’s via Voz di Bonaire en sociale programma’s met en voor jongeren vanaf 13 jaar. En voorlichtingsprogramma’s over criminaliteit, seks en huiselijk geweld. Hun projecten worden gefinancierd door AMFO, USONA en SNAYDP (Netherlands Antilles Youth Development Programme).

Radiostudio

Zij werken samen met O-net, een Nederlands-Antilliaanse organisatie. Ook werken ze samen met Boi Antoin, die een serie uitzendingen met verhalen van oudere Bonairianen maakt: Herensia di siglo binti / Erfgoed van de twintigste eeuw. BYOF heeft ook ondersteuning gekregen van FAMU, een universiteit in Florida, door middel van cursussen voor camera en editing in 2008/9. Vorig jaar maakten ze hun eerste films, gebaseerd op eerdere toneelstukken over criminaliteit. (Kijk naar hun filmpjes op Youtube).

Dennis Martin

Dennis vertelde over hun plannen naast de al bestaande radioprogramma’s, ook regelmatig tv-programma’s te maken voor lokale zenders. Voor de apparatuur van radio en tv gaan zij een aanvraag bij KulturA doen.

Ronald ontmoette Sharon Bol, interim manager van de Biblioteka Publiko Boneiru. Ze werkt op projectbasis voor de bibliotheek in Kralendijk, dankzij een subsidie van USONA. Ze heeft een nieuwe wind door het kleine gebouwtje doen waaien. Zij is geen bibliothecaris, evenals directeur Gerda Willems in Curaçao, maar ze heeft wel duidelijke ideeën over een nieuwe functie van de bibliotheek. Een open instelling met activiteiten voor de lezers.

Sharon Bol

Bonaire heeft 15.000 inwoners, 6 lagere scholen en een school voor voortgezet onderwijs. De bibliotheek is een stichting en heeft vier medewerkers die door het gouvernement worden betaald. De Servicio di Fusenansa Kultura (SEK) ondersteunt de bibliotheek. De bibliotheek zit in een klein gebouw naast Jong Bonaire, een centrum voor jongeren. Er is een ruimte voor kinderboeken met een leeshoek. De kasten zijn een schenking uit Nederland. In een naastgelegen ruimte staan de boeken voor volwassenen, met een aantal tafels om te studeren, ook een schenking uit Nederland. Die kasten zijn oud en niet erg overzichtelijk. Voor nieuwe inrichting wil Sharon Bol een aanvraag bij KulturA doen.

Leeshoek in de bibliotheek op Bonaire

Sharon vond de bibliotheek te onzichtbaar en heeft een aantal activiteiten bedacht, die zeer uiteenlopend zijn. Ze kunnen ieder jaar worden herhaald. Daarnaast heeft ze een leesbevorderingsproject opgezet, waarvoor ze subsidie heeft gekregen van USONA om het een jaar uit te voeren. Een leesclub voor 20 kinderen wordt gegeven als pilot. Met een begin en eindmeting en coaching. Keuze uit de activiteiten: dictee in het Papiaments, fotowedstrijd, muziek in de bieb, De week van de goede manieren (rond een boekje van Denise de Jongh), een kookworkshop en een cursus verhalen schrijven (door Sharon Bol). Verder zijn er gratis abonnementen voor zo’n 2500 tot 3000 schoolkinderen (sponsoring Rotaryclub) en materialen als een poppenkast en een boekenmolen.

Femie reisde ondertussen naar Rincon, een klein en authentiek dorpje in het binnenland van Bonaire. Rincon staat erom bekend dat hier de oude Bonairiaanse tradities nog leven. Vlak buiten Rincon ligt Mangasina di Rei. Deze historische opslagplaats, het op één na oudste gebouw van het eiland, is de plek waar vroeger de gouvernementslaven hun rantsoen ophaalden. Tegenwoordig is het een cultuurpark (een soort openlucht museum) waar bezoekers de cultuur van Rincon kunnen beleven met demonstraties, proeverijen, muziek en dans. Daarnaast is het ook een leerwerkbedrijf waar jongeren competenties ontwikkelen waarmee ze weer verder een opleiding kunnen afmaken of een reguliere baan kunnen vinden.

Mangasina di Rei


Femie had een gesprek met de directeur Danilo Christiaan. Hij heeft plannen om het werk van Mangasina di Rei uit te breiden. Naast de leerwerk plek wil hij een project ontwikkelen om kinderen kennis op te laten doen van de tradities en geschiedenis van het eiland. Een groep van zo’n 50 ouderen in Rincon, die deze tradities nog kennen en beoefenen, wil graag samenwerken met Mangasina di Rei. Zij zijn trots op hun tradities en willen kinderen zien en ervaren wat hun ‘living treasures’ zijn. Niet enkel als historisch erfgoed maar als een levende traditie waar de kinderen van het eiland ook zelf weer een nieuwe invulling aan geven. Aansluitend hierop wil hij deze informatie op zo’n manier vastleggen dat dit in het onderwijs en in de vrije tijd van kinderen gebruikt kan worden.

Danilo Christiaan voor één van de blikvangers in zijn openlucht museum

In Kralendijk liet Denise de Jongh aan Ronald haar kinderboeken zien, die ze de laatste jaren heeft uitgegeven. Het zijn boeken waarin etiquette centraal staat. Denise de Jongh treedt ook op in Antilliaanse radio- en televisieprogramma’s over etiquette, een thema dat de laatste jaren in de belangstelling staat. Zij heeft een stripboek over etiquette gemaakt dat de bibliotheek op Aruba als kinderboekenweekgeschenk wil laten uitdelen. Haar vraag is of KulturA of het Nederlands Letterenfonds daaraan kunnen bijdragen, nu de bibliotheek als overheidsinstantie geen aanvraag kan doen.

Denise de Jongh

Addo Stuur, eigenaar van boekwinkel Books & Toys (www.addosbookstore.com) is van plan boeken uit te geven in het Nederlands en Papiaments met zijn Stichting Uitgeverij Bonaire. Er staan verschillende uitgaven op stapel. Meer informatie is te vinden op de website: http://www.uitgeverijbonaire.org.
Daarnaast is er een heel interessant project in Nederland voor de taal- en leesstimulering van heel jonge Antilliaanse kinderen: ‘Meer taal meer kansen’. Hij wil dit samen met o.m. Stichting Sebiki implementeren op Bonaire. Zie voor een impressie van de boekjes de website: http://www.bondiatomke.nl. Hij wil een aanvraag bij KulturA doen, maar denkt dat het voor de Stichting Lezen ook een bijzonder belangrijk project zou kunnen zijn. Maar tot op heden werkt de Stichting Lezen niet buiten de grenzen van de Lage Landen.

Addo Stuur

Volgens Addo Stuur is er op Bonaire (en de andere eilanden) grote behoefte aan een tweetalig Jeugdjournaal (Papiaments en Nederlands), ’s ochtends en ’s middags, dat een belangrijke bijdrage zou leveren aan de taalverwerving van beide talen.

Ondersteunde projecten 2010: januari t/m juli

Art Agency Foundation (Sint Maarten) – AXUM Art Cafe
AXUM Art Café is een creatieve ontmoetingsplaats voor jonge kunstenaars op Sint Maarten. De investering in hoogwaardige apparatuur draagt bij aan de professionalisering van deze broedplaats en daardoor aan de versterking van de culturele infrastructuur op het eiland.

Ateliers’89 (Aruba) – Professionalisering website en technische hulpmiddelen
Met een aantal investeringen wil Ateliers ’89 de eigen positie op het eiland versterken. Een nieuwe website kan als platform dienen voor studenten, cursisten en kunstenaars op Aruba. Met een breder technisch arsenaal zal de stichting bovendien de culturele initiatieven op het eiland beter kunnen bedienen.

Fundashon Balansa (Curaçao) – Kashi Ku Popchi na Punda
Theatermaakster Milushka Birge gaat bijzonder poppentheater op verschillende moeilijke wijken op Curaçao spelen, en mogelijk later ook op andere eilanden. Kunstenaar Yubi Kirindongo bewerkt een bakfiets tot een mobiel theater. KulturA droeg bij aan de aanschaf en ombouw van de fiets.

Biblioteca Nacional (Aruba) – Symposium Tilburg
De uitwisseling naar een symposium over jeugdliteratuur bood medewerkers van de bibliotheek de mogelijkheid om interessante contacten te leggen met auteurs en illustratoren. Verder waren aanwezig als Stichting Lezen en de Vereniging van Openbare Bibliotheken, die input konden leveren voor de ontwikkeling van het Kinderboekenfestival op Aruba. Project droeg kortom voldoende bij aan de culturele infrastructuur op Aruba.

Biblioteca Nacional (Aruba) – ACURIL conferentie
Een afvaardiging van de bibliotheek nam deel aan de jaarlijkse ACURIL conferentie in de Dominicaanse Republiek. De bibliotheek toonde aan dat deze uitwisseling bijdraagt aan de deskundigheid op het gebied van jeugdliteratuur. Twee speciale bezoekers leveren een interessante inhoudelijke meerwaarde aan het project.

Imbali Center for Creative Movement (Sint Maarten) – Imbali’s Artists Abroad
Een groot deel van de studenten en docenten van Imbali volgen een intensief programma in New York met voorstellingbezoek, workshops en trainingen op het gebied van zang, dans en beeldende vorming. Docenten krijgen de kans om uit te wisselen met vakgenoten en internationale contacten op te doen. Studenten kunnen zich oriënteren op een mogelijke vervolgopleiding.

Jubilee Library Philipsburg (Sint Maarten) – It takes a story to raise a child
Deze bibliotheek vroeg middelen aan voor een langlopend project dat storytelling op Sint Maarten moet stimuleren. Er bestaat op het eiland een grote traditie, die echter dreigt te verdwijnen. De bibliotheek gaat daarom strategische samenwerkingen aan en beoogt duurzame inbedding op scholen en bij culturele instellingen.

Fundashon Kas di Kultura Korsou (Curaçao) – Culturele uitwisseling Cuba – Curaçao
Het jaarlijkse Festival del Caribe in Cuba biedt een artistiek en wetenschappelijk programma rondom de inheemse en Afrikaanse volkscultuur. Kas di Kultura is gevraagd een delegatie samen te stellen met kunstenaars, wetenschappers, beoefenaars van volkskunst en intellectuelen. Het project geeft de culturele infrastructuur op Curaçao een impuls door de vele buitenlandse contacten die de deelnemers opdoen en de interessante samenwerkingsverbanden die kunnen ontstaan.

Motiance Dance School (Sint Maarten) – Introductie van musical op St. Maarten
Motiance Dance School stelt twee gastdocenten muziektheater uit Nederland aan om gedurende één jaar de dansschool een kwaliteitsimpuls te geven. Motiance wil hiermee musical introduceren op Sint Maarten, assistent-docenten bijscholen en een naschools (outreach- & after school-programma) dansaanbod realiseren.

Saba Cultural Foundation (Saba) – Saba’s Summer Festival
Voor verschillende jaarlijkse evenementen, van carnaval en parades tot theater- en muziekoptredens, kon de Saba Cultural Foundation noodzakelijke apparatuur aanschaffen. Dit bespaart de stichting de kosten voor huur in de toekomst en vergemakkelijkt de organisatie.

SIMARC (Sint Maarten) – Youth, Community and Heritage transforming together
SIMARC werkt samen met BONAI (Bonaire), de Universiteit Leiden en Arubaanse archeologen aan een project waarbij scholieren en professionals samen museaal onderzoek en veldwerk doen op nieuwe archeologische sites op Bonaire. De resultaten presenteren de scholieren op het internationale IACA congres in Martinique. Het initiatief versterkt de internationale positie van archeologie op de Antilliaanse eilanden.

Stichting voor Kunst en Cultuur van Bonaire (Bonaire) – Investeringen Dia di Arte
Dia di arte is een belangrijk jaarlijks evenement op Bonaire dat bestaat uit een expositie van lokale kunstenaars, optredens en workshops. Naast versterking van kunst op Bonaire is het evenement ook gericht op bevordering van sociale cohesie. De aanschaf van verschillende materialen geeft de organisatie meer mogelijkheden bij organisatie van toekomstige evenementen.

Fundashon MovieMente (Curaçao) – KidDocs in de klas/Teach the Teachers
Deze zevende editie van Kiddocs zet in vergelijking met eerdere edities sterker in op nieuwe, langdurige samenwerkingspartners en lokale contactpersonen op de Nederlandse Antillen en Aruba. In de twee ondersteunde Kiddocs specials is er sprake van intensieve begeleiding en monitoring. Zij kunnen een interessante verbetering bieden van de culturele infrastructuur op de eilanden.

NAAM (Curaçao) – Digitalisering Bandenarchief Radio Hoyer
Samen met NAAM en Geschiedenis Geluidsregistratie gaat Radio Hoyer het eigen archief conserveren, digitaliseren en inventariseren. De geluidsbanden bevatten opnames van muziek, politieke discussies, reportages en toespraken die het radiostation vanaf het vroege begin in 1954 uitzond op Curaçao en Bonaire. Na afloop adopteert het Archivo Nashonal de collectie en zijn de digitale bestanden publiek toegankelijk.

Het Startbureau (Curaçao) – Karchi Kultural, een culturele kaart van Curaçao
Het Startbureau presenteert een kaart met 120 belangwekkende Curaçaose culturele initiatieven met gegevens over instellingen, kunstenaars en locaties zoals ateliers, leslocaties, tentoonstellingsruimtes. Kas di Kultura beheert en distribueert de kaart en studenten van de UNA verzorgen jaarlijkse updates. De presentatie gaat gepaard aan een debat en verschillende workshops over presentaties op internet en het maken van projectplannen.

Dinsdag 25 mei 2010 – Bonaire

Joost begon deze eerste dag op Bonaire met een bezoek aan Book & Toys. Boekhandelaar Addo Stuur verkoopt boeken in het Nederlands en Papiamentu, en in mindere mate ook in het Spaans. Het is op Bonaire de enige boekwinkel met een serieus literair aanbod.

Addo Stuur

Addo probeert van de boekhandel ook een plek voor cultuur te maken door boekpresentaties te houden. Samen met Herbert Domacassé en Ronald Giesen is hij bezig met een uitgeverij in oprichting om het vele literaire talent op het eiland een podium te geven.

NGO Platform in Kralendijk

Aansluitend sprak Joost met Annemarie Klöne van het NGO Platform Bonaire. Hoewel het eiland slechts 14.000 inwoners heeft, beschikt de Kamer van Koophandel over ongeveer 400 inschrijvingen van stichtingen. Zo 100 daarvan zijn aangesloten bij het NGO Platform. Omdat de meeste stichtingen op het eiland gerund worden door vrijwilligers, kan het NGO Platform een rol spelen door te assisteren bij het schrijven van aanvragen, het monitoren van projecten en begeleiding bieden bij het maken van een eindverantwoording. Annemarie constateert een gebrek aan samenhang en samenwerking tussen de verschillende stichtingen, niet alleen bij organisaties die zich met cultuur bezig houden.

Jackie Bernabela

Joost sloot zich vervolgens aan bij Ricardo, die ondertussen Jackie Bernabela ontmoette van de SKAL, de overheidsdienst voor kunst en cultuur. Jackie is daarnaast actrice en houdt zich actief bezig met Kas di Arte, een expositieruimte voor hedendaagse beeldende kunst, en met BONAI, een archeologische organisatie die nauw samenwerkt met SIMARC uit Sint Maarten.

Gabri Christa

Jackie heeft op het moment de danser en filmer Gabri Christa op bezoek, gebaseerd in New York maar met Nederlandse en Antilliaanse roots. Gabri is bezig met een nieuw filmproject waarin de slavenhuisjes op Bonaire waarschijnlijk een rol gaan spelen.

Gabri Christa, Ricardo en Jackie Bernabela

De SKAL heeft recentelijk een beleidsplan voor cultuur geschreven, het eerste in de geschiedenis van het eiland. Dat plan is verspreid via een tweetalige krant onder alle bewoners van Bonaire, die op een antwoordvel prioriteiten binnen het cultuurbeleid konden aangeven.

Kas di Krioyo in Rincon

Joost voegde zich bij Ricardo en samen gingen ze op weg naar Rincon, het oudste nog bestaande dorp binnen de Nederlandse Caribische eilanden en de plaats waarvandaan de slaven ruim 8 uur moesten lopen naar de zoutpannen aan het andere eind van het eiland. Ze ontmoetten Javier Boezem, betrokken bij het Plataforma Kultural.

Javier Boezem

Dit nieuwe platform wil culturele stichtingen ondersteunen en via samenwerkingsprojecten meer ideeën tot concrete projecten om te vormen.

Javier Boezem en Joost in gesprek

Ook Javier onderkent het probleem van de gebrekkige samenhang en dat er weinig natuurlijk neiging tot samenwerking bestaat. Hij hoopt dat, met ondersteuning van Mimoun Himmit en Marieke Knol te verbeteren.

Net buiten Rincon ligt Mangazina di Rei, een voormalig magazijn waar de gouvernementsslaven uit Rincon in de negentiende eeuw hun rantsoenen moesten ophalen. Eind twintigste eeuw werd deze vervallen plek herontdekt en tot een publieksattractie omgevormd.

Danilo Christiaan demonstreert hoe je een cactushaag kunt maken

Danilo Christiaan, manager van Mangazina di Rei, ontving Joost en Ricardo in zijn cultuurpark annex leerbedrijf, en leidde hen in in de organisatie en de inhoud van zijn plek. Samen met vrouw Heleen houdt Danilo vele ballen tegelijk hoog: het is een museum, plek voor cultuureducatie, maar ook voor toeristen.

Interieur van het Mangazina di Rei

Na enkele jaren pionieren is het vrijwilligersbestand gegroeid, de bezoekerscijfers vergroot en de impact en samenwerking met mensen uit Rincon stevig.

Ricardo voor één van de huisjes in het park

Het terrein bevat diverse huisjes zoals die in Rincon bewoond worden of werden. Verder bebouwt Danilo op het terrein op kleine schaal oorspronkelijke groentes, en komt er in de toekomst een kleine veestapel. Danilo kiest voor een geleidelijke groei die past bij de draag- en slagkracht van de organisatie. Danilo besprak met Joost en Ricardo een concreet project waarbij hij een groep oudere bewoners van Rincon binnen de omheining van Mangazina di Rei wil halen.

Danilo tijdens de rondleiding

Een flinke opkomst buiten bij Kas di Arte

’s Avonds bood Kas di Arte plaats aan ongeveer 25 belangstellenden voor de presentatie van Joost over de Regeling KulturA en de verschillende stappen die je moet zetten om aan te vragen.

Joost tijdens deel 1 van de presentatie

Het werd een levendige bijeenkomst waar vele vragen beantwoord konden worden en waarbij verschillende concrete projecten de revue passeerden.

Bijeenkomst bij Kas di Arte

Een aandachtig publiek in Bonaire