Tagarchief: Konsulta pa Grandinan di Boneiru

Donderdag 24 november 2011 – Bonaire en Sint Maarten

Femie begon de dag op Bonaire met een afspraak met Liliane de Geus. Ze is zo’n twee jaar geleden vanuit de overheid betrokken geweest bij het tot stand komen van het cultuurbeleidsplan. De huidige overheid vindt dit plan nog steeds een belangrijk document en werkt aan de concretisering ervan. Een belangrijk aspect hiervan is de realisatie van een multifunctioneel cultureel centrum dat onderdeel moet gaan uitmaken van de centrumvisie van Kralendijk.

Liliane de Geus

Het andere gespreksonderwerp was UNESCO. Vóór 10-10-10 had Bonaire een eigen representatie naar UNESCO: belangrijk voor ondersteuning en expertiseontwikkeling ten aanzien van (im)materieel erfgoed. Femie zal Liliane op de hoogte houden van de ontwikkelingen die er op dit moment gaande zijn in Nederland ten aanzien van de implementatie van de conventie immaterieel erfgoed die in februari 2012 ondertekend gaat worden.

Danilo Christiaan

Daarna ging Femie door naar Mangazina di Rei in Rincon. De directeur Danilo Christiaan gaf Femie een rondleiding. Er is veel gebeurd afgelopen jaar. Diverse huisjes zijn opgeknapt en er is een prachtige omheining van cactusplanten aangelegd. De stichting heeft sinds kort het beleidsplan nader aangescherpt om zo de organisatie een gezonde exploitatie te geven en gestaag door te kunnen groeien in hun plannen. De kern waar de stichting zich mee bezig blijft houden is de geschiedenis en tradities van Rincon en Bonaire over te dragen op een nieuwe generatie. Hopelijk kan KulturA daar een bijdrage aan leveren.

Muzikanten oefenen op traditionele instrumenten in Mangazina di Rei

’s Middag bracht Femie een bezoek aan Passadia Villa Antonia in Antiol. Deze dagopvang voor ouderen valt onder de Fundashon Kuido i Bienestan pa Grandinan Boneiru die meerdere dagopvanggroepen en 60+ groepen onder zijn hoede heeft. Femie sprak met Orlando Meijer die voorzitter is van deze stichting maar ook van de dienstverlenende organisatie Konsultat pa Grandinan Boneiru. Ook de heer Reginald Martina van deze laatste stichting was bij het gesprek aanwezig, evenals Madelein Frans en de 78 jarige Juliana Angele, beide vrijwilligers bij Passadia Villa Antonia.

Femie koopt een kersttas, gemaakt door de vrijwilligers

De stichting heeft eerder KulturA subsidie ontvangen voor de aanschaf van een mobiele karaoke die nu gebruikt wordt bij de verschillende ouderenactiviteiten. Graag willen ze meer ondersteuning hebben om met ouderen culturele activiteiten te kunnen ondernemen. De dagopvang wordt verzorgd door vrijwilligers die daar weinig expertise in hebben. Samen bespreken ze de mogelijkheden voor een KulturA subsidie. KulturA kan geen subsidie geven voor uitvoerende activiteiten maar wel ondersteuning op het gebied van deskundigheidsbevordering en materialen.

Orlando Meijer, Angele Juliana en Reginald Martina

Een slordige duizend kilometer verderop begon Joost de dag op Sint Maarten bij Motiance. In 2010 werd Motiance ondersteund in een project waarmee muziektheater op het eiland werd geïntroduceerd. Vanwege de goede resultaten honoreerde KulturA een twee aanvraag voor twee extra jaren, zodat Motiance de opgedane kennis kan verdiepen, het teach the teachers programma kan uitbreiden en het concept ook op andere Caribische eilanden kan verspreiden. Joost besprak met directeur Arlene Halley en bestuurslid Mayra Martina de uitvoering van dit tweede deel van het project. Ook kwam een speciale multidisciplinaire productie ter sprake die Motiance in samenwerking met muzikant Connis Vanterpool wil realiseren over het ambacht van het maken van steenkool op Sint Maarten.

Mayra Juliana en Arlene Halley

Vanaf Saba was Vito Charles van de Saba Cultural Foundation overgekomen om met Joost te praten over een toekenning die KulturA twee jaar geleden had gedaan voor de aanschaf van een geluidssysteem. Dit materiaal zou gebruikt worden door Saba Day, carnaval en alle events op het kleine eiland. Door omstandigheden had de stichting er nog niks mee gedaan, maar Vito heeft inmiddels de handschoen opgepakt en kwam bewapend met offertes en een budget naar de bijeenkomst. Joost gaf aan dat de middelen nog steeds ter beschikking van de stichting staan en dat de verschuivingen binnen het budget acceptabel waren. Vito zal de apparatuur snel aanschaffen zodat de Sabaanse muziekgroepen en gauw van kunnen profiteren.

Vito Charles

Op weg naar Simpson Bay die middag raakte Joost verstrikt in een gigantische verkeersopstopping. De infrastructuur van het eiland kan de hoeveelheid mensen (en auto’s) eigenlijk nauwelijks aan en door wegwerkzaamheden staat het eiland praktisch stil in de spits. Toch kon Joost aanschuiven voor een origineel Thangsiving diner bij Sara Stone van de PEECC. Zij overhandigde Joost een conceptaanvraag waarin architectuurstudenten werden uitgedaagd een nieuw ontwerp voor de Jubilee Library te verzinnen en en passent uit te wisselen met professionele architecten. Joost beloofde de aanvraag door te nemen en feedback te geven op de mogelijkheden binnen KulturA.

Ras Bushman, Byron Isebia, Emilio Kalmera en Joost

Joost eindigde zijn bezoek aan Sint Maarten in de Ital Shack, het restaurant van Ras Bushman en zijn Freedom Fighters. Bushman vertegenwoordigt een bijzondere subcultuur op de Caribische eilanden: de rastafari. Met een mix van landbouw, muziek, literatuur en educatie willen de Freedom Fighters een positieve bijdrage leveren aan de opbouw van Sint Maarten. KulturA ondersteunde een aflevering van het jaarlijkse Marcus Garvey Tribute festival vanwege de internationale groepen die ervoor naar Sint Maarten kwamen. Joost besprak de ideeën van de Freedom Fighters voor een nieuw Bob Marley Tribute festival, maar gaf ook aan dat KulturA geen structurele ondersteuning kan bieden. Mogelijk kunnen de Freedom Fighters werken aan een aanvraag waarin investeringen worden gedaan waarmee de organisatie voorlopig vooruit kan met alle activiteiten.

Zaterdag 21 mei 2011 – Curaçao en Bonaire

Terwijl Julia naar Bonaire vloog en Suzanne en Ronald voor het Letterenfonds op een missie naar Westpunt waren, bezocht Joost de studio van Michel Drenthe van Caribbean Filmcom. Samen met Anja Steffens maakt Michel televisieproducties van uiteenlopende aard. Terugkerend probleem daarbij is het gebrek aan professioneel materiaal en aan vakinhoudelijke kennis om een volwaardige crew te kunnen vormen. Samen met Endemol heeft Michel een plan bedacht voor een telenovela Ki bo ke men, een soap naar Zuid-Amerikaanse stijl. De cast bestaat uit leerlingen van Danzarte, Drazans en Luna Blou en de crew bestaat ook uit lokale mensen die ‘learning on the job’ kunnen doen. Anja en Michel willen een beheersstichting oprichten om een grote investering te doen in materiaal dat, behalve voor de telenovela, ook voor andere lokale makers beschikbaar zal zijn.

Michel Drenthe en Anja Steffens

Mayke, Suzanne en Joost beëindigden hun werkbezoek aan de eilanden deze dag. Julia werd om 7 uur opgehaald bij het hotel om haar reis naar Bonaire te beginnen. Eerst leek het erop dat er geen vertraging zou zijn, maar uiteindelijk vertrekt het vliegtuig alsnog pas een uur later dan gepland. De eerste afspraak is met Orlando Meijer, Lusila Martis en Reginald Martina van Fundashon Konsulta pa Grandinan Boneiru. De organisatie zet zich in om activiteiten voor ouderen te organiseren en geeft tevens dienstverlening aan andere organisaties op het gebied van ouderenwerk. Zij stimuleren, faciliteren, werven fondsen en regelen transport voor ouderen. Een van de activiteiten die zij graag verder willen uitwerken is een muziekproject waarbij jongeren samen met de ouderen muziek maken en kennis met elkaar uitwisselen.

Lusilla Martis, Julia, Orlando Meijer en Reginald Martina

De hele middag was Julia in Rincon. Danilo Christiaan haalde Julia op bij het hotel en zij reden samen naar Mangazina di Rei. Onderweg vertelde Danilo over de integrale aanpak die de organisatie hanteert. Naast een museum, cultuurpark en leerwerktraject worden ook trainingen teambuilding aangeboden en ontwikkelen zij veel activiteiten op cultureel vlak.

Danilo Christiaan geeft uitleg over het museumpark

Danilo vertelde ook over de tegenslagen die zij de afgelopen tijd hadden en hoe zij daarmee om gaan. Julia kreeg een korte rondleiding. Daarnaast liet Danilo een video filmpje zien van een project waarbij de organisatie 30 uur achter elkaar culturele activiteiten heeft uitgevoerd. Dit project was een ludieke actie om Mangazina di Rei op de kaart te zetten.

Binnenmuseum van Mangazina di Rei

Na de afspraak met Danilo ging Julia langs bij Siegfried Molina, die docent is bij de Skol di Musika in Kralendijk. De muziekschool heeft ruim 80 leerlingen die lessen bij vier verschillende docenten kunnen volgen. De muziekschool heeft eigen muziekinstrumenten die enerzijds verouderd zijn en anderzijds ook stuk zijn. De muziekschool heeft behoefte aan nieuwe instrumenten. Daarnaast wil Siegfried graag een dependance van de muziekschool in Rincon openen. De plannen hiervoor zijn in de verkennende fase en Siegfried houdt ons op de hoogte.

Siegfried Molina

Ondersteunde projecten januari en februari 2011

Eterno (Aruba) – studiO
StudiO wordt na de verbouwing een gastvrije combinatie van expositieruimtes, atelier, gastateliers en eetgelegenheid en is zo een waardevolle aanvulling op het bestaande aanbod van beeldende kunst op het eiland. Door ook ruimte te bieden aan internationale kunstenaars, zal studiO impulsen leveren aan het vergroten van het artistieke referentiekader van de Arubaanse kunstenaarsgemeenschap.

Insight For The Arts (Aruba) – Rosea Nobo
Ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van de status aparte van het eiland organiseert Insight een expositie die de stand van zaken van hedendaagse beeldende kunst en vormgeving op Aruba representeert. Het project zorgt voor een interessante professionele en artistieke stimulans voor de kunstenaars, vooral doordat de Cubaanse curator José Manuel Noceda Fernández verantwoordelijk is voor de inhoud. Een groep buitenlandse curatoren bezoekt het eiland tijdens het project en kunnen op die manier Arubaanse kunstenaars scouten. Het project is tevens een opmaat naar een nieuwe kunstbiënnale op het eiland.

José Manuel Noceda Fernández

Konsulta pa Grandinan Boneiru (Bonaire) – Grandinan ta Kanta
Konsulta pa Grandinan organiseert muzikale lessen en evenementen voor ouderen, wat bijdraagt aan het vergroten van actieve participatie van ouderen. In dit project vindt expertiseoverdracht plaats en kunnen de deelnemers hun vaardigheden verbeteren, voorstellingen geven en gezamenlijk kunst en cultuur beoefenen. De aanschaf van de apparatuur en materiaal hiervoor, draagt bij aan het versterken van de culturele infrastructuur op Bonaire.

NAAM (Curaçao) – Libraries seminar 2011
Het NAAM financiert middels deze bijdrage deelname uit Suriname, Saba, Sint Maarten, Sint Eustatius en Aruba aan een dridaagse seminar voor bibliotheken in het Caribisch gebied. Tijdens het seminar staat het versterken en uitbreiden van relevante netwerken centraal, evenals het overdragen van kennis. Het programma bestaat onder meer uit praktische trainingen boor de bibliotheektechnische staf en uit management workshops voor het hogere kader.

Plataforma Kultural (Bonaire) – Bon bini Bonaire
In samenwerking met onder meer Beeld & Geluid, het Nationaal Archief en Erfgoedcentrum DIEP ontsluit het Plataforma Kultural het audiovisuele archief van journalist en tv-maker Boi Antoin. Het archief bevat uniek materiaal over de geschiedenis van het eiland en kan na digitalisering een rol spelen in presentaties, publicaties en educatie op het eiland.

SECAR (Sint Eustatius) – Twee voertuigen
SECAR is een organisatie die met behulp van lokale en international vrijwilligers veel betekent voor het beheer en het behoud van archeologische vindplaatsen op Statia. Om het werk te vereenvoudigen, schaft SECAR twee auto’s aan, mede met steun via KulturA.

Sint Eustatius Historical Foundation (Sint Eustatius) – Reconstructie van een achtiende-eeuwse smidse
Met de inrichting van een 18e-eeuwse smidse belicht de stichting een bijzonder aspect uit het dagelijks leven op een Caribische kolonie. De stichting heeft ervaring met het beheer van historische sites en beschikt over goede contacten met de scholen op het eiland. Deze investering in de binnenkant van de smidse heeft daardoor vermoedelijk langdurig effect en verrijkt het culturele aanbod op het eiland.

Teatro Luna Blou (Curaçao) – KunstBende Koninkrijksbreed
Vertegenwoordigers van alle zes Nederlandse Caribische eilanden komen bijeen bij Luna Blou op Curaçao. Tijdens deze werkconferentie wordt een projectplan voor implementatie van het Kunstbendeconcept op alle zes de Nederlandse Caribische eilanden gemaakt met behulp van Nederlandse expertise.

Vrijdag 3 december 2010 – Bonaire

Op Bonaire vindt op zaterdag 4 december een overleg op ambtelijk niveau plaats over cultuurbeleid, vandaar dat Gitta Luiten (Mondriaan Stichting), Henriëtte Post (Fonds Podiumkunsten), Henk Pröpper (Nederlands Letterenfonds) en Chrit van Rensen (Fonds voor Cultuurparticipatie) op het eiland aanwezig zijn. Henk sprak in de vroege morgen met boekhandelaar Addo Stuur, die allerlei plannen heeft om het literaire klimaat op het eiland een impuls te geven. In de rest van de ochtend volgden Henk, Gitta, Chrit en Henriëtte een eigen oriënterend programma.

Hans Evers, Joost Vrieler en Emma Sint Jago

Joost vergaderde ondertussen met Emma Sint Jago (Stichting voor Kunst en Cultuur Bonaire) en Hans Evers en Celia Fernandes Pedra van de stichting Ban Boneiru Bek. KulturA heeft de aanschaf van enkele materialen voor Emma’s stichting gesponsord; Joost en Emma bespraken de voortgang van deze investeringen. Ook kwamen toekomstige plannen voor de muziekgroep Tutti Frutti, waar Emma deel van uitmaakt, aan de orde. Zo is de groep uitgenodigd door het Festival del Caribe, mogelijk kan KulturA bijdragen aan een Bonairiaanse delegatie.

Emma Sint Jago, Hans Evers, Celia Fernandes Pedra

Hans en Celia vertelden over de doelstelling van Ban Boneiru Bek, een stichting die de remigratie van Bonairianen bevordert. Daarnaast zijn Hans en Celia betrokken bij tal van culturele activiteiten en platforms.

Henk en Joost bezochten in de middag de bibliotheek in Kralendijk, tevens de enige publieke bibliotheek op het eiland. Manager Sharon Bol heeft in de afgelopen anderhalf jaar een frisse wind door de bibliotheek laten waaien met veel leesbevorderingsprogramma’s, uitwisseling met Nederland en slimme acties om de bibliotheek meer op het netvlies van de bevolking te krijgen.

Sharon Bol en Henk Pröpper

Helaas heeft Sharon nog altijd met veel problemen te kampen, waaronder een slecht onderhouden gebouw, een collectie die snel vergaat door het weer en een gebrek aan organisatorische stabiliteit en politieke en beleidsmatige ondersteuning.

De hele delegatie bezocht in de tweede helft van de middag Rincon, in het bijzonder het cultuurpark Mangazina di Rei. Een enthousiaste gids liet de groep kennismaken met een aantal bijzondere aspecten van het traditionele Bonairiaanse leven, wonen en bouwen.

Rondleiding door Mangazina di Rei

’s Avonds ontmoette Gitta, Henriëtte, Chrit en Joost een doorsnede van het culturele veld op Bonaire.

Jackie Bernabela, Henriëtte Post en Raymundo Saleh

Jackie Bernabela (o.m. Kas di Arte), Raymundo Saleh (oud-gezaghebber en bestuurslid van o.m. de Skol di Musika), Orlando Meijer (ouderenplatform), Danilo Christiaan (Mangazina di Rei), Boi Antoin (journalist/dichter), Annemarie Klöne (NGO Platform) en Sedney Marten (beeldend kunstenaar) gaven een kijkje in het culturele leven op het eiland,

Joost Vrieler en Orlando Meijer

De staatkundige veranderingen brengen voor het cultuurveld (nog) niet de gehoopte verbeteringen, maar er zijn volop plannen voor nieuwe initiatieven.

Danilo Christiaan, Boi Antoin, Chrit van Rensen, Annemarie Klöne en Sedney Marten

Woensdag 29 september 2010 – Bonaire

Femie begon de dag met Orlando Meijer en Debby Raphaela. Orlando is voorzitter van Fundashon Konsulta Pa Grandinan Boneiru, Stichting Overleg van Ouderen Bonaire die ouderenorganisaties helpt bij de organisatie van activiteiten en het doen van subsidieaanvragen. Orlando heeft drie uitgewerkte subsidieaanvragen voor de KulturA regeling meegenomen. Samen praten ze de plannen door en Orlando en Debby geven enthousiast uitleg.

Debby Raphaela en Orlando Meijer

Het eerste betreft een investering om muziek en zang onder ouderen te faciliteren. Ouderen hebben daar veel interesse voor maar er zijn weinig voorzieningen. Voor dit project wordt samengewerkt met de muziekschool, Skol di Musika Boneiru. Debby is verbonden aan het tweede project dat de traditie van oude kledingstijlen, gebruiken en productietechnieken wil overdragen op jonge mensen, naast integratie van oude tradities in hedendaagse stijlen. Hiervoor willen ze onderzoek doen, activiteiten organiseren en een televisiedocumentaire maken in tien afleveringen die ook als dvd gebruikt kan worden in het onderwijs. Het derde project is een muziekproject voor volwassenen en ouderen.

Daarna had Femie een afspraak met Emma Sint Jago, een bekende in het culturele leven op het eiland. Emma zingt in Grupo Tutti Frutti waarmee ze ook regelmatig in het buitenland optreedt. Emma en Femie praatten over haar inzet voor de Stichting voor Kunst en Cultuur van Bonaire. Emma organiseert daarvoor verschillende activiteiten om de traditionele cultuur van Bonaire te behouden. Zo ondersteunt ze ook een jongerengroep (25 kinderen tussen de 8 en 15 jaar) in zang en muzieklessen. De laatste tijd zijn er veel wisselingen geweest in deze groep en Emma wil graag een impuls geven aan deze groep om zo een nieuwe generatie zangers en muzikanten te op te leiden die de traditionele muziek (maar ook met moderne varianten) kan blijven maken.

Emma Sint Jago

Gerladine Lammers, Sedney Marten en Aichel Marcelina spraken voor de tweede keer met Ronald over de Akademia Papiamentu, die een jaar geleden in voorbereiding was. Op 18 februari 2010 was de officiële oprichting met de dag daarna een conferentie met deelnemers uit Bonaire, Curaçao, Aruba en Nederland. Er waren vertegenwoordigers van Instituto Alsa Papiamentu (Korsou) en Fundacion Lenta Papiamento (Aruba) en Splika (Ruben Seferina uit Nederland). Het thema was Papiamentu na Kandela (in vuur en vlam) met lezingen door onder andere Todd Dandaré en Marta Dijkhoff. Een tweede conferentie in juni had als onderwerp Papiamentu den Kaya (op straat), met zang, dans, muziek, gedichten en verhalen. Een derde evenement is in voorbereiding: een ‘correctiewedstrijd’ Papiaments.

Sedney Marten

Een werkplan voor de Akademia wordt ism met het NGO Platform opgesteld en ze willen proberen een ‘zorgcontract’ af te sluiten, om zo een financiële basis te hebben. De Akademia heeft verschillende plannen, van groot tot klein: een belastingformulier in het Papiaments (nu alleen in het Nederlands), onderzoek van regionale talen, onderzoek naar het Papiaments als minderheidstaal (laten) doen, conferenties houden, een bloemlezing maken, de literaire geschiedenis in kaart brengen. En de Akademia Papiamentu wil een kenniscentrum worden. KulturA kan nog een aanvraag tegemoet zien, voor professionalisering en onderzoek, maar die is nog in ontwikkeling.

Ook Cristel Cosijn van de Big Bang Express had haar tweede gesprek met Ronald. Zij wil een aanvraag bij KulturA doen voor een project met een cursus Literair debuteren en een masterclass door Paul Sebes en Willem Bisseling, literair agenten in Nederland. Het is de bedoeling Antilliaans Nederlandstalig talent op te sporen en te begeleiden naar een boekuitgave.

Christel Cosijn

Femie bracht ondertussen een bezoek aan de muziekschool op Bonaire, Skol di Musika Boneiru, en sprak daar met Sigfried Molina, coördinator van de muziekschool en Gilbert Arneman, vice-voorzitter.

De muziekschool op Bonaire

De muziekschool kampt met een aantal problemen. Het gebouw heeft veel achterstallig onderhoud en met de regenstormen van twee jaar geleden zijn veel instrumenten door waterschade kapot gegaan. Het pand van de muziekschool is een mooi historisch pand en staat op een prachtige locatie. Maar dat hebben projectontwikkelaars ook ontdekt, die willen het perceel opkopen en daar een groot hotel plaatsen. Verder ontbreekt een structurele ondersteuning voor de muziekschool. De bijdragen die de leerlingen betalen zijn niet genoeg om alle kosten te dekken.

Enkele leerlingen van de muziekschool

Muziekonderwijs is belangrijk voor alle kinderen, ook voor kinderen van wie de ouders dat niet kunnen betalen. Om dat te kunnen realiseren heeft de muziekschool ondersteuning nodig. Femie, Sigfried en Gilbert bespreken wat de mogelijkheden zijn voor financiële ondersteuning om de muziekschool er weer bovenop te helpen. Want daarover zijn ze het met elkaar eens: goed muziekonderwijs is belangrijk voor de ontwikkeling jeugd op Bonaire.

Sigfried Molina en Gilbert van Arneman

En dan tenslotte op woensdag ontmoette Ronald weer de inspirerende dames van dansschool Dance Sensation, Angele Cecilia en Soekarsi Phelipa, die vorig jaar november ook al hun verhaal deden. Zij hebben intussen hun dansschool voortgezet en ze hebben grote ambities: zij willen naast danslessen voor kinderen en jongeren ook een duale MBO dansopleiding beginnen. Daarvoor hebben ze contacten met de Lucia Marthas Dansacademie in Amsterdam.

Het team van Dance Sensation

Vorig jaar werden de lessen nog gegeven op de gladde vloer van een discotheek, nu hebben ze een lokaal in de vroegere San Dominicusschool met laminaatvloer, spiegels aan de wand en ventilatoren (allemaal aangeschaft met hulp van sponsoren.

Danslokaal van Dance Sensation

Ze gaan een KulturA aanvraag doen om onder meer eindelijk een barre te kunnen aanschaffen, ook voor het tweede lokaal dat ze er binnenkort bij kunnen krijgen. En voor de inventaris van hun nieuwe kantoortje. Ondanks alle aanloopproblemen lopen de aanmeldingen storm. Ze hebben kortgeleden ook een cursus voor jongeren en drop outs gegeven, die waren wild enthousiast.