Tagarchief: Jackie Bernabela

Zondag 22 mei – Curaçao en Bonaire

Ronald is als laatste achtergebleven op Curaçao en ontmoet daar Nel Casimiri, uitgever van de ‘Sembra Buki’-reeks. Tot nu toe zijn er veertien kinder- en jeugdboeken in het Papiaments verschenen, die gestaag hun weg vinden naar bibliotheken en scholen op Curaçao. Nog niet genoeg naar de zin van Casimiri: vooral scholen hebben volgens haar niet voldoende middelen en zeker niet alle ouders kunnen zich permitteren boeken voor hun kinderen te kopen. Ook wil zij haar boeken in Nederland distribueren met het oog op de Antilliaanse gemeenschap. Zij zoekt ondersteuning, maar helaas zal een KulturA-, dan wel Letterenfondsaanvraag niet kansrijk zijn. De enige mogelijkheid die zij nog ziet, is de zogenoemde ‘crowdfunding’ via particulieren en bedrijven.

Nel Casimiri in het Antilliaans Dagblad

Miriam Sluis is journaliste voor NRC Handelsblad, maar ook schrijfster van het ‘hybride’ Zoutrif en de bundeling journalistieke reportages Een koloniale speeltuin, die na 10-10-10 is verschenen bij Uitgeverij Prometheus. Zij sprak met Ronald over een mogelijke vertaling in het Engels van het laatste boek. Verder gaat Sluis een van haar verhalen bewerken voor een toneelstuk dat Albert Schoobaar zal regisseren.

Miriam Sluis

Annemarie Klöne van het NGO Platform en Julia ontbijten op Bonaire samen en praten onder andere over de veranderingen die door de nieuwe status zijn ingegaan en dat er nu vele nieuwe regels zijn toegevoegd. Daarnaast is Annemarie benieuwd naar welke organisaties op Bonaire middelen vanuit KulturA hebben ontvangen en met wie wij deze keer een afspraak hebben. Op deze blog wordt elke twee maanden een overzicht gegevens van de projecten die tot dusver ondersteund zijn, en kan iedereen volgen welke afspraken de medewerkers hebben. Annemarie vertelt over de behoefte om instellingen meer kennis te geven over projectmanagement en dat zij hiervoor graag een training zouden willen realiseren.

Annemarie Klöne

Albert Crestian komt vertellen over de activiteiten van Kana Brabu. Naast de volwassenen muziekgroep die folkloristische muziek speelt is sinds 2009 ook de kindergroep Kara Kora van start gegaan. De kinderen leren traditionele instrumenten te bespelen en hebben inmiddels regelmatig optredens, zoals tijdens het Tumba Festival, Dia di Boneiru en Heineken Jazz Festival. Albert’s zoon Jayden is ook lid van de groep, die uit 10 jongeren bestaat. Hij heeft zijn kuarta meegenomen en laat stukjes van traditionele liederen horen.

Julia met Albert en Jayden Crestian

De organisatie streeft ernaar om kennisoverdracht te stimuleren en cultureel erfgoed hierdoor te behouden. Zij plannen een uitwisseling met kinderen van de andere eilanden om hun kennis te laten maken met folkloristische muziek. Daarnaast hebben zij nieuwe muziekinstrumenten nodig.

Julia wordt opgehaald door Judith Leoneta van Fundashon Streanan di Boneiru om op haar kantoor te praten over de verschillende activiteiten die zij realiseren. Zij is onder andere druk bezig met de voorbereidingen voor Dia di Boneiru in augustus, waar als onderdeel nieuwe liederen over de cultuur van Bonaire geschreven en opgevoerd worden. Daarnaast is zij bezig om in samenwerking met La Tentashon een workshop theater voor jongeren te realiseren. Julia en Judith bespreken de mogelijkheden voor financiering.

Judith Leoneta

Emma Sint Jago van Stichting voor Kunst en Cultuur op Bonaire licht toe dat zij met heel veel activiteiten bezig is om de cultuur van Bonaire te promoten. Een van de groote activiteiten is Dia di arte, die deze zomer voor de 19e keer georganiseerd wordt en waar ruim 100 lokale artisten de mogelijkheid krijgen om hun werk te laten zien en workshops aan te bieden. Emma zingt zelf ook in een koor en Julia krijgt een cd aangeboden met liederen over Bonaire. Daarnaast is Emma bezig om nieuw leven in een jongerenmuziekgroep te blazen. Kinderen tussen 6-14 jaar leren muziekinstrumenten te bespelen en leren zingen om dan ook optredens te realiseren. Emma plant een uitwisseling met Nederland om kennis te delen en een bijdrage te leveren aan dia de Bonaire in Nederland.

Emma Sint Jago

Hans Faassen en Frank Lauxen vertellen over verschillende projecten die zij in de planing hebben. Zij werken allebei samen met verschillende stichtingen. Zij willen onder andere interesse voor (Antillianse) klassieke muziek stimuleren en hiervoor zijn zij van plan om een uitwisseling tussen Nederlandse en Venezolaanse (jeugd)kamerorkesten te realiseren die op Bonaire plaatsvindt. Tijdens workshops en clinics wordt een nieuwe voorstelling gecreëerd die dan op scholen wordt uitgevoerd. Daarnaast wordt in samenwerking met de Skol di Musika een project opgezet om koordirigenten een cursus aan te bieden om de kwaliteit van de zangkunst te versterken. Wij bespreken de mogelijkheden en spreken af om via een uitgebreider concept contact hierover te hebben.

Frans Lauxen en Hans Faassen

Op korte termijn heeft Mevr. Miralva A.R. Keli-Cicilia, Gedeputeerde Samenleving en Zorg, Toezicht en Handhaving nog tijd gevonden om kennis met Julia en Suzanne te maken. Jackie Bernabela van de SKAL en van Kas di Arte heeft deze afspraak tot stand gebracht en schuift aan voor het gesprek.

Julia, Miralva Keli-Cicilia, Jackie Bernabela en Suzanne

Suzanne en Julia vertellen over de Regeling KulturA en over hoeveel en welke projecten op Bonaire zijn gefinancierd. Mevr. Miralva A.R. Keli-Cicilia vraagt geïnteresserd naar de voortgang van KulturA en vertelt over haar ideeen op het gebied van cultuur. Zij is op dit moment, na anderhalve maand in dienst, nog druk bezig om alles te verkennen en een goed overzicht te verkrijgen van de huidige stand van zaken. Wij hebben een geanimeerd gesprek en spreken af om elkaar op de hoogte te houden.

Dinsdag 17 mei 2011 -Aruba

Mayke, Julia en Eline bezoeken in de ochtend Ateliers’89. Mayke heeft een afspraak met de Nederlandse kunstenaar Telka van Dodewaard. Telka woont en werkt voor een paar jaar op Aruba en huurt bij Ateliers’89 een studio. Daarnaast helpt zij Elvis Lopez met de PR voor de Ateliers.

Telka van Doodewaard en Mayke

Terwijl Mayke met Telka praat over haar werk en de mogelijkheden voor een stimuleringssubsidie, leidt Elvis Lopez Julia en Eline rond. De faciliteiten van de Ateliers zijn verder uitgebreid. De ruimten voor de artists in residence zijn mooi opgeknapt.

Mayke en Julia bij Elvis Lopez

Op dit moment verblijven Hans Muller en Rob Slooten er voor het geven van workshops fotografie en muziek aan de studenten van de Ateliers. Er is ook een nieuwe ruimte gecreëerd waar lezingen, film vertoningen of symposia georganiseerd kunnen worden.

Mayke op bezoek bij Miriam de L'Isle

In het complex van de Ateliers huist ook het ‘Kinderatelier’ dat door Miriam de L’Isle is opgericht en waar zij al tientallen jaren aan kinderen van 6 – 12 jaar schilderles geeft. Omdat creativiteit zich niet beperkt tot de schilder- en tekenkunst zou zij graag een ets-pers, zeefdrukapparatuur en andere materialen willen aanschaffen. Hiervoor gaat zij aanvraag bij KulturA doen.

Elvis geeft een toer

Het bezoek wordt afgesloten met een rondleiding van Elvis door de tentoonstelling die n.a.v. de residency’s en workshops van o.a. Tomas Adolfs, Orpheu de Jong en Monica Tornell.

De Willem III-toren, gezien vanaf de binnenplaats van Fort Zoutman

Joost meldde zich in de ochtend bij Fort Zoutman in het hart van Oranjestad. In dit historische gebouw, ooit in gebruik als verdedigingswerk, gouverneursresidentie, bibliotheek, gevangenis en vuurtoren, huist tegenwoordig het historisch museum waarin de geschiedenis van Aruba verteld wordt met een nadruk op de periode vanaf de 16e eeuw.

Ambachtenzaal in Fort Zoutman

Een grote delegatie met onder meer Elysha Williams, Alice van Romondt, Susan de Lange en Luc Alofs zat op Joost te wachten. Eerst besprak curator Luc Alofs met Joost de manier waarop de Mondriaan Stichting zou kunnen bijdragen aan het tonen van de tentoonstelling ‘Kind aan de ketting’ over kinderslavernij, ontwikkeld door het NiNsee in Amsterdam. Momenteel staat de tentoonstelling in Suriname en na Aruba zou die kunnen doorreizen naar Curaçao en Sint Maarten.

Verder besprak Joost de mogelijkheden voor een aanvraag van enkele investeringen. De Mondriaan Stichting heeft sinds kort een speciale regeling voor veiligheidszorg: erfgoedinstellingen kunnen een aanvraag doen om een risico-analyse op te laten stellen en een plan van aanpak te formuleren. Een dergelijke risico-analyse zou het museum kunnen helpen bij het stellen van prioriteiten en het maken van de juiste keuzes.

Op de binnenplaats programmeert het museum, samen met de Directie Cultuur, folkloristische optredens. De artiesten moeten zich echter in armoedige omstandigheden omkleden, hokjes die van ellende bijna uit elkaar vallen en die veel te lijden hebben van verslaafde zwervers, de zogenaamde chollars.

De 'kleedkamers' bij Fort Zoutman

KulturA kan mogelijk iets betekenen in de verbetering van deze omstandigheden, evenals bij de aanschaf van stoelen en andere zaken die de optredens voor het publiek aangenamer kunnen maken.

Het podium op de binnenplaats van Fort Zoutman

Voor het symposium begint, lunchen Gitta, Henriëtte, Suzanne en Chrit met Zahira Zaandam en Vicky Arens van het departement Cultuur. Van Bonaire schuift Jackie Bernabela aan. Ze spreken over nieuwe beleidsplannen, de rol van de overheid en de naderende deadline: de regeling KulturA loopt formeel december 2012 af. KulturA hoopt nog in een aantal belangrijke projecten te kunnen investeren, projecten die ook ruimschoots na 2012 doorlopen. Met Vicky en Zahira spreken ze onder meer uitgebreid over het plan voor een nieuw museum. Jackie geeft aan dat Bonaire dringend behoefte heeft aan een multifunctionele schouwburg en bibliotheek. Als Bonaire daar bijtijds een goede aanvraag voor indient is de kans groot dat KulturA de inrichting en kennisuitwisseling mede financiert.

De tweede helft van de dag stond in het teken van een symposium in het AITA gebouw in Dakota. Een kleine vijftig personen kwamen opdagen om te luisteren naar een inleiding van Gitta Luiten, directeur van de Mondriaan Stichting.

Gitta Luiten leidt het symposium in

De bijeenkomst is bedoeld om terug te blikken op de eerste twee jaren van KulturA, vooruit te kijken naar de laatste anderhalf jaar en vooral ook over de grenzen van de regeling heen te kijken. Veel aanwezigen waren verrast door het feit dat de laatste aanvragen op 1 september 2012 binnen moeten zijn, aangezien er geen besluiten genomen kunnen worden in 2013 omdat er dan geen geld meer beschikbaar is.

Eline Bezemer gaf de aanwezigen na Gitta’s inleiding wat facts & figures over de eerste twee jaar van KulturA. Eline evalueert de eerste twee jaar van de regeling en de belangrijkste cijfers en gegevens worden ook op de blog geplaatst wanneer haar rapport definitief is.

Eline Bezemer presenteerde cijfers over KulturA

Daarna splitste de groep zich in drieën om aan verschillende workshops deel te nemen onder leiding van de fondsmedewerkers.

De workshop over financiering van culturele projecten

Een levendig anderhalf uur later, konden de fondsmedwerkers het besprokene rapporteren aan alle aanwezigen zodat iedereen mee kon krijgen wat er zoal besproken was.

Workshop over financiering van projecten

Mayke beet het spits af en vertelde dat er tijdens de workshop van haar en Joost verschillende alternatieve financieringsvormen besproken waren: adoptiemodellen, arrangementen om bedrijven aan je te binden, crowdfunding, sponsoring in natura.

Mayke Jongsma rapporteert de bevindingen van de workshop 'problemen en kansen bij financiering van cultuur'

Niet elk middel werd door de aanwezigen even nuttig of geschikt bevonden voor de situatie op Aruba, maar er waren wel veel nieuwe ideeën ontstaan. Zo werd door een groot aantal mensen het idee van een NGO Platform, betaald door de leden (en met misschien wat subsidie van de Arubaanse overheid en KulturA), om aanvragers te assisteren bij fondsenwerving en andere praktische zaken.

De workshop over professionals en amateurs

In de bijeenkomst die Piet en Julia leidden, stond de relatie tussen de professionele kunstwereld en de amateursector centraal. Duidelijk werd dat die scheiding op de Caribische eilanden niet goed is te maken, en ook dat opleiding op zichzelf geen beslissende factor is in diens receptie. In deze groep werd de rol van de overheid niet altijd als even constructief gezien en bestond eveneens behoefte aan een centraal platform, maar dan om expertise te delen en verbindingen te scheppen tussen amateurs en professionals.

Julia Terlunen over 'Kansen en uitdagingen voor amateurs en profesionals'

Ronald ten slotte vertelde over de werkvormen die hij en Suzanne hadden ingezet om te praten over samenwerking: onderling, met de overheid, of tijdens internationale uitwisseling.

Alternatieve werkvormen in de workshop over samenwerking

De gedachtenwisseling leverde een aantal interessante observaties op: samenwerking is lastig in verband met persoonlijke belangen en verborgen agenda’s. Ook vervelende incidenten uit het verleden spelen een rol.

De workshop samenwerking

Ronald en Suzanne probeerden te benadrukken dat de keuze voor samenwerking idealiter een rationele is en dat emoties, hoe begrijpelijk ook, vaak eerder contraproductief werken. Ook voor fondsen als die binnen KulturA samenwerken is samenwerking een belangrijk gegeven: het onderstreept draagvlak en vergroot de kans op een duurzaam effect van de betrokken initiatieven.

Ronald Bos over de workshop 'Samenwerking'

Na een geanimeerde borrel vertrok een deel van de KulturA-delegatie naar het vliegveld om via het zeer regenachtige Curaçao de weg naar Nederland weer in te zetten.

Zware regen op Curaçao

Op aanraden van Roly Sint Jago en met recommendatie van Elvis Lopez ging het achterblijvende KulturA-team eten bij restaurant Papiamento. Onderweg greep de groep de kans om in de Westin Gallery de solotentoonstelling van Nigel Matthews te bekijken.

Zaterdag 4 december 2010 – Bonaire

Op de laatste dag van het bezoek aan de Caribische eilanden stond een overleg gepland tussen de cultuurambtenaren van de verschillende eilanden en de Nederlandse fondsdirecteuren. Het overleg vond plaats bij Kas di Arte in Kralendijk.

Henriëtte Post, Henny Verhoeven en Chrit van Rensen

Vooraf bekeek de Nederlandse delegatie de solo-expositie van Roland Verhoeven. Deze kunstenaar woont al lang op Bonaire en speelt daar een prominente rol.

Henriëtte Post en Roland Verhoeven

Helaas gooide het barre weer op de eilanden en bureaucratische beslommeringen roet in het eten, waardoor de input van Curaçao en Aruba op schrift en per telefoon binnenkwam.

Overleg bij Kas di Arte

Aan de orde kwam de voortgang van de Regeling KulturA, maar ook cultuurbeleid na de staatkundige hervormingen en een congres dat in het kader van KulturA begin volgend jaar zal plaatsvinden.

Hubert Vis en Jackie Bernabela van de Bonairiaanse departement voor cultuur

Ook Sint Maarten, Saba en Statia zullen gevraagd worden hun input te geven. Na afloop van het overleg kon de Nederlandse delegatie zonder verdere vertraging terug naar het koude Nederland.

Henk Pröpper, Henriëtte Post en Gitta Luiten

Vrijdag 3 december 2010 – Bonaire

Op Bonaire vindt op zaterdag 4 december een overleg op ambtelijk niveau plaats over cultuurbeleid, vandaar dat Gitta Luiten (Mondriaan Stichting), Henriëtte Post (Fonds Podiumkunsten), Henk Pröpper (Nederlands Letterenfonds) en Chrit van Rensen (Fonds voor Cultuurparticipatie) op het eiland aanwezig zijn. Henk sprak in de vroege morgen met boekhandelaar Addo Stuur, die allerlei plannen heeft om het literaire klimaat op het eiland een impuls te geven. In de rest van de ochtend volgden Henk, Gitta, Chrit en Henriëtte een eigen oriënterend programma.

Hans Evers, Joost Vrieler en Emma Sint Jago

Joost vergaderde ondertussen met Emma Sint Jago (Stichting voor Kunst en Cultuur Bonaire) en Hans Evers en Celia Fernandes Pedra van de stichting Ban Boneiru Bek. KulturA heeft de aanschaf van enkele materialen voor Emma’s stichting gesponsord; Joost en Emma bespraken de voortgang van deze investeringen. Ook kwamen toekomstige plannen voor de muziekgroep Tutti Frutti, waar Emma deel van uitmaakt, aan de orde. Zo is de groep uitgenodigd door het Festival del Caribe, mogelijk kan KulturA bijdragen aan een Bonairiaanse delegatie.

Emma Sint Jago, Hans Evers, Celia Fernandes Pedra

Hans en Celia vertelden over de doelstelling van Ban Boneiru Bek, een stichting die de remigratie van Bonairianen bevordert. Daarnaast zijn Hans en Celia betrokken bij tal van culturele activiteiten en platforms.

Henk en Joost bezochten in de middag de bibliotheek in Kralendijk, tevens de enige publieke bibliotheek op het eiland. Manager Sharon Bol heeft in de afgelopen anderhalf jaar een frisse wind door de bibliotheek laten waaien met veel leesbevorderingsprogramma’s, uitwisseling met Nederland en slimme acties om de bibliotheek meer op het netvlies van de bevolking te krijgen.

Sharon Bol en Henk Pröpper

Helaas heeft Sharon nog altijd met veel problemen te kampen, waaronder een slecht onderhouden gebouw, een collectie die snel vergaat door het weer en een gebrek aan organisatorische stabiliteit en politieke en beleidsmatige ondersteuning.

De hele delegatie bezocht in de tweede helft van de middag Rincon, in het bijzonder het cultuurpark Mangazina di Rei. Een enthousiaste gids liet de groep kennismaken met een aantal bijzondere aspecten van het traditionele Bonairiaanse leven, wonen en bouwen.

Rondleiding door Mangazina di Rei

’s Avonds ontmoette Gitta, Henriëtte, Chrit en Joost een doorsnede van het culturele veld op Bonaire.

Jackie Bernabela, Henriëtte Post en Raymundo Saleh

Jackie Bernabela (o.m. Kas di Arte), Raymundo Saleh (oud-gezaghebber en bestuurslid van o.m. de Skol di Musika), Orlando Meijer (ouderenplatform), Danilo Christiaan (Mangazina di Rei), Boi Antoin (journalist/dichter), Annemarie Klöne (NGO Platform) en Sedney Marten (beeldend kunstenaar) gaven een kijkje in het culturele leven op het eiland,

Joost Vrieler en Orlando Meijer

De staatkundige veranderingen brengen voor het cultuurveld (nog) niet de gehoopte verbeteringen, maar er zijn volop plannen voor nieuwe initiatieven.

Danilo Christiaan, Boi Antoin, Chrit van Rensen, Annemarie Klöne en Sedney Marten

Donderdag 30 september 2010 – Bonaire

Femie had een afspraak met Jackie Bernabela. Zij is werkzaam bij de SKAL, dienst cultuur, kunst en literatuur, en runt tevens Kas di Arte. Eerst bezocht Femie Kas di Arte dat gehuisvest is in een mooi historisch pand aan de kade. Jackie is bezig met het inrichten van een tentoonstelling rondom 10-10-10. Een programma met workshops en masterclasses voor kunstenaars en amateurs op het eiland, wordt gesubsidieerd door KulturA. Een van deze werken is van Jake Richter, schilder op Bonaire. Hij verbeeldt de nieuwe toekomst van Bonaire. De donkere wolken rondom de vlag van Bonaire laten de onzekerheid en zorgen over de toekomst zien. Maar de vlag van Bonaire blijft wapperen en de mensen zijn vol hoop.

Jackie Bernabela

Binnen hangt een prachtig bijzonder kunstwerk dat door schilders (amateurs) op Bonaire gezamenlijk is gemaakt, waarmee deelgenomen is aan een wedstrijd op Curaçao. Ook dit werk laat het leven op Bonaire zien. De traditionele kleding, de onderwaterwereld, het land, de zon en de vegetatie op het land.

Beschilderde jurk met traditionele voorstellingen

Jackie heeft veel plannen om kunstprojecten voor kinderen op te zetten. Maar daarvoor zijn deskundige mensen en financiële middelen nodig.

Daarna brachten Femie en Jackie een bezoek aan het Bonaire Archeological institute, waar de jongerengroep BONAI actief is. Dit is een groep van 15 jongeren van het voortgezet onderwijs die na schooltijd aan archeologie doen. Ze werken aan projecten waarbij ze aan research en archeologisch onderzoek doen. Het doel is om de kennis en de waardering voor het lokale erfgoed te bevorderen en vast te leggen. Recent ondersteunde KulturA een samenwerkingsproject van BONAI met SIMARC uit Sint Maarten.

Een van de BONAI-kinderen

Dennis Martinus, een van de vrijwilligers van Bonaire Youth Outreach Foundation, nam Ronald mee naar het gebouw waar zij hun radioprogramma’s maken en uitzenden.

Het gebouw waar BYOF haar radio-uitzendingen verzorgt

Dennis is bij het Eilandgebied werkzaam voor ICT. Sinds 1995 is BYOF actief, vanaf 1998 als stichting. Zij maken radioprogramma’s via Voz di Bonaire en sociale programma’s met en voor jongeren vanaf 13 jaar. En voorlichtingsprogramma’s over criminaliteit, seks en huiselijk geweld. Hun projecten worden gefinancierd door AMFO, USONA en SNAYDP (Netherlands Antilles Youth Development Programme).

Radiostudio

Zij werken samen met O-net, een Nederlands-Antilliaanse organisatie. Ook werken ze samen met Boi Antoin, die een serie uitzendingen met verhalen van oudere Bonairianen maakt: Herensia di siglo binti / Erfgoed van de twintigste eeuw. BYOF heeft ook ondersteuning gekregen van FAMU, een universiteit in Florida, door middel van cursussen voor camera en editing in 2008/9. Vorig jaar maakten ze hun eerste films, gebaseerd op eerdere toneelstukken over criminaliteit. (Kijk naar hun filmpjes op Youtube).

Dennis Martin

Dennis vertelde over hun plannen naast de al bestaande radioprogramma’s, ook regelmatig tv-programma’s te maken voor lokale zenders. Voor de apparatuur van radio en tv gaan zij een aanvraag bij KulturA doen.

Ronald ontmoette Sharon Bol, interim manager van de Biblioteka Publiko Boneiru. Ze werkt op projectbasis voor de bibliotheek in Kralendijk, dankzij een subsidie van USONA. Ze heeft een nieuwe wind door het kleine gebouwtje doen waaien. Zij is geen bibliothecaris, evenals directeur Gerda Willems in Curaçao, maar ze heeft wel duidelijke ideeën over een nieuwe functie van de bibliotheek. Een open instelling met activiteiten voor de lezers.

Sharon Bol

Bonaire heeft 15.000 inwoners, 6 lagere scholen en een school voor voortgezet onderwijs. De bibliotheek is een stichting en heeft vier medewerkers die door het gouvernement worden betaald. De Servicio di Fusenansa Kultura (SEK) ondersteunt de bibliotheek. De bibliotheek zit in een klein gebouw naast Jong Bonaire, een centrum voor jongeren. Er is een ruimte voor kinderboeken met een leeshoek. De kasten zijn een schenking uit Nederland. In een naastgelegen ruimte staan de boeken voor volwassenen, met een aantal tafels om te studeren, ook een schenking uit Nederland. Die kasten zijn oud en niet erg overzichtelijk. Voor nieuwe inrichting wil Sharon Bol een aanvraag bij KulturA doen.

Leeshoek in de bibliotheek op Bonaire

Sharon vond de bibliotheek te onzichtbaar en heeft een aantal activiteiten bedacht, die zeer uiteenlopend zijn. Ze kunnen ieder jaar worden herhaald. Daarnaast heeft ze een leesbevorderingsproject opgezet, waarvoor ze subsidie heeft gekregen van USONA om het een jaar uit te voeren. Een leesclub voor 20 kinderen wordt gegeven als pilot. Met een begin en eindmeting en coaching. Keuze uit de activiteiten: dictee in het Papiaments, fotowedstrijd, muziek in de bieb, De week van de goede manieren (rond een boekje van Denise de Jongh), een kookworkshop en een cursus verhalen schrijven (door Sharon Bol). Verder zijn er gratis abonnementen voor zo’n 2500 tot 3000 schoolkinderen (sponsoring Rotaryclub) en materialen als een poppenkast en een boekenmolen.

Femie reisde ondertussen naar Rincon, een klein en authentiek dorpje in het binnenland van Bonaire. Rincon staat erom bekend dat hier de oude Bonairiaanse tradities nog leven. Vlak buiten Rincon ligt Mangasina di Rei. Deze historische opslagplaats, het op één na oudste gebouw van het eiland, is de plek waar vroeger de gouvernementslaven hun rantsoen ophaalden. Tegenwoordig is het een cultuurpark (een soort openlucht museum) waar bezoekers de cultuur van Rincon kunnen beleven met demonstraties, proeverijen, muziek en dans. Daarnaast is het ook een leerwerkbedrijf waar jongeren competenties ontwikkelen waarmee ze weer verder een opleiding kunnen afmaken of een reguliere baan kunnen vinden.

Mangasina di Rei


Femie had een gesprek met de directeur Danilo Christiaan. Hij heeft plannen om het werk van Mangasina di Rei uit te breiden. Naast de leerwerk plek wil hij een project ontwikkelen om kinderen kennis op te laten doen van de tradities en geschiedenis van het eiland. Een groep van zo’n 50 ouderen in Rincon, die deze tradities nog kennen en beoefenen, wil graag samenwerken met Mangasina di Rei. Zij zijn trots op hun tradities en willen kinderen zien en ervaren wat hun ‘living treasures’ zijn. Niet enkel als historisch erfgoed maar als een levende traditie waar de kinderen van het eiland ook zelf weer een nieuwe invulling aan geven. Aansluitend hierop wil hij deze informatie op zo’n manier vastleggen dat dit in het onderwijs en in de vrije tijd van kinderen gebruikt kan worden.

Danilo Christiaan voor één van de blikvangers in zijn openlucht museum

In Kralendijk liet Denise de Jongh aan Ronald haar kinderboeken zien, die ze de laatste jaren heeft uitgegeven. Het zijn boeken waarin etiquette centraal staat. Denise de Jongh treedt ook op in Antilliaanse radio- en televisieprogramma’s over etiquette, een thema dat de laatste jaren in de belangstelling staat. Zij heeft een stripboek over etiquette gemaakt dat de bibliotheek op Aruba als kinderboekenweekgeschenk wil laten uitdelen. Haar vraag is of KulturA of het Nederlands Letterenfonds daaraan kunnen bijdragen, nu de bibliotheek als overheidsinstantie geen aanvraag kan doen.

Denise de Jongh

Addo Stuur, eigenaar van boekwinkel Books & Toys (www.addosbookstore.com) is van plan boeken uit te geven in het Nederlands en Papiaments met zijn Stichting Uitgeverij Bonaire. Er staan verschillende uitgaven op stapel. Meer informatie is te vinden op de website: http://www.uitgeverijbonaire.org.
Daarnaast is er een heel interessant project in Nederland voor de taal- en leesstimulering van heel jonge Antilliaanse kinderen: ‘Meer taal meer kansen’. Hij wil dit samen met o.m. Stichting Sebiki implementeren op Bonaire. Zie voor een impressie van de boekjes de website: http://www.bondiatomke.nl. Hij wil een aanvraag bij KulturA doen, maar denkt dat het voor de Stichting Lezen ook een bijzonder belangrijk project zou kunnen zijn. Maar tot op heden werkt de Stichting Lezen niet buiten de grenzen van de Lage Landen.

Addo Stuur

Volgens Addo Stuur is er op Bonaire (en de andere eilanden) grote behoefte aan een tweetalig Jeugdjournaal (Papiaments en Nederlands), ’s ochtends en ’s middags, dat een belangrijke bijdrage zou leveren aan de taalverwerving van beide talen.

Dinsdag 25 mei 2010 – Bonaire

Joost begon deze eerste dag op Bonaire met een bezoek aan Book & Toys. Boekhandelaar Addo Stuur verkoopt boeken in het Nederlands en Papiamentu, en in mindere mate ook in het Spaans. Het is op Bonaire de enige boekwinkel met een serieus literair aanbod.

Addo Stuur

Addo probeert van de boekhandel ook een plek voor cultuur te maken door boekpresentaties te houden. Samen met Herbert Domacassé en Ronald Giesen is hij bezig met een uitgeverij in oprichting om het vele literaire talent op het eiland een podium te geven.

NGO Platform in Kralendijk

Aansluitend sprak Joost met Annemarie Klöne van het NGO Platform Bonaire. Hoewel het eiland slechts 14.000 inwoners heeft, beschikt de Kamer van Koophandel over ongeveer 400 inschrijvingen van stichtingen. Zo 100 daarvan zijn aangesloten bij het NGO Platform. Omdat de meeste stichtingen op het eiland gerund worden door vrijwilligers, kan het NGO Platform een rol spelen door te assisteren bij het schrijven van aanvragen, het monitoren van projecten en begeleiding bieden bij het maken van een eindverantwoording. Annemarie constateert een gebrek aan samenhang en samenwerking tussen de verschillende stichtingen, niet alleen bij organisaties die zich met cultuur bezig houden.

Jackie Bernabela

Joost sloot zich vervolgens aan bij Ricardo, die ondertussen Jackie Bernabela ontmoette van de SKAL, de overheidsdienst voor kunst en cultuur. Jackie is daarnaast actrice en houdt zich actief bezig met Kas di Arte, een expositieruimte voor hedendaagse beeldende kunst, en met BONAI, een archeologische organisatie die nauw samenwerkt met SIMARC uit Sint Maarten.

Gabri Christa

Jackie heeft op het moment de danser en filmer Gabri Christa op bezoek, gebaseerd in New York maar met Nederlandse en Antilliaanse roots. Gabri is bezig met een nieuw filmproject waarin de slavenhuisjes op Bonaire waarschijnlijk een rol gaan spelen.

Gabri Christa, Ricardo en Jackie Bernabela

De SKAL heeft recentelijk een beleidsplan voor cultuur geschreven, het eerste in de geschiedenis van het eiland. Dat plan is verspreid via een tweetalige krant onder alle bewoners van Bonaire, die op een antwoordvel prioriteiten binnen het cultuurbeleid konden aangeven.

Kas di Krioyo in Rincon

Joost voegde zich bij Ricardo en samen gingen ze op weg naar Rincon, het oudste nog bestaande dorp binnen de Nederlandse Caribische eilanden en de plaats waarvandaan de slaven ruim 8 uur moesten lopen naar de zoutpannen aan het andere eind van het eiland. Ze ontmoetten Javier Boezem, betrokken bij het Plataforma Kultural.

Javier Boezem

Dit nieuwe platform wil culturele stichtingen ondersteunen en via samenwerkingsprojecten meer ideeën tot concrete projecten om te vormen.

Javier Boezem en Joost in gesprek

Ook Javier onderkent het probleem van de gebrekkige samenhang en dat er weinig natuurlijk neiging tot samenwerking bestaat. Hij hoopt dat, met ondersteuning van Mimoun Himmit en Marieke Knol te verbeteren.

Net buiten Rincon ligt Mangazina di Rei, een voormalig magazijn waar de gouvernementsslaven uit Rincon in de negentiende eeuw hun rantsoenen moesten ophalen. Eind twintigste eeuw werd deze vervallen plek herontdekt en tot een publieksattractie omgevormd.

Danilo Christiaan demonstreert hoe je een cactushaag kunt maken

Danilo Christiaan, manager van Mangazina di Rei, ontving Joost en Ricardo in zijn cultuurpark annex leerbedrijf, en leidde hen in in de organisatie en de inhoud van zijn plek. Samen met vrouw Heleen houdt Danilo vele ballen tegelijk hoog: het is een museum, plek voor cultuureducatie, maar ook voor toeristen.

Interieur van het Mangazina di Rei

Na enkele jaren pionieren is het vrijwilligersbestand gegroeid, de bezoekerscijfers vergroot en de impact en samenwerking met mensen uit Rincon stevig.

Ricardo voor één van de huisjes in het park

Het terrein bevat diverse huisjes zoals die in Rincon bewoond worden of werden. Verder bebouwt Danilo op het terrein op kleine schaal oorspronkelijke groentes, en komt er in de toekomst een kleine veestapel. Danilo kiest voor een geleidelijke groei die past bij de draag- en slagkracht van de organisatie. Danilo besprak met Joost en Ricardo een concreet project waarbij hij een groep oudere bewoners van Rincon binnen de omheining van Mangazina di Rei wil halen.

Danilo tijdens de rondleiding

Een flinke opkomst buiten bij Kas di Arte

’s Avonds bood Kas di Arte plaats aan ongeveer 25 belangstellenden voor de presentatie van Joost over de Regeling KulturA en de verschillende stappen die je moet zetten om aan te vragen.

Joost tijdens deel 1 van de presentatie

Het werd een levendige bijeenkomst waar vele vragen beantwoord konden worden en waarbij verschillende concrete projecten de revue passeerden.

Bijeenkomst bij Kas di Arte

Een aandachtig publiek in Bonaire

Informatiebijeenkomst Bonaire (2009)

De informatiebijeenkomst werd op Bonaire gehouden in het Pirates House in Kralendijk. Ruim dertig geïnteresseerden luisterden naar de presentatie die Gitta hield over KulturA en de deelnemende fondsen.

De belangsrijkste vragen die aan de orde kwamen, geven we hier weer:
Wat verstaan jullie onder een instelling?
Dit zijn rechtspersonen die ingeschreven staan bij de Kamer van Koophandel.

Is een school ook een instelling?
Een school staat niet ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, maar is wel een entiteit en kan dus een aanvraag indienen.

Is een EZ (eenmanszaak) ook een instelling?
Ja, mits ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.

Is er een financiele verdeelsleutel voor de verschillende eilanden?
Nee, er is geen verdeelsleutel, alle eilanden hebben dezelfde mogelijkheden.

Kan er ook eerder aangevraagd worden dan 3 maanden van te voren?
Ja, dat kan. Dat wordt ook aangeraden, aangezien er altijd nog ongeveer 8 weken nodig is om de aanvraag te beoordelen en u op de hoogte te stellen van de uitslag.

KulturA kan maximaal 75% van de kosten betalen. Mag de 25% van het aangevraagde bedrag dat door derden moet worden gefinancierd ook uit een eigen bijdrage bestaan en zo ja, kan dat ook in ‘ natura’?
Een eigen inbreng (zoals recettes van een voorstelling) kan voor de dekking van de 25% gebruikt worden. Of dat ook in ‘natura’ (b.v. mankracht) zal per project bekeken moeten worden. Hiervoor kunt u van te voren contact opnemen met een van de fondsen.

Hoe gedetailleerd moet een aanvraag zijn?
Een aanvraag hoeft niet tot in alle details uitgewerkt te zijn, maar het is wel van belang dat de aanvraag zo duidelijk mogelijk opgesteld is om de aanvraag zorgvuldig te kunnen beoordelen.

Wordt een aanvraag meteen bij de Mondriaan Stichting ingediend of is er nog een instantie op de eilanden die de aanvraag eerst bekijkt?
Nee, de aanvraag wordt direct aan de Mondriaan Stichting gestuurd. Het is belangrijk dat u rechtstreeks contact heeft met de medewerkers van de fondsen en dat er geen tussenpersoon is.

Hoe kan ik communiceren met de medewerkers van de fondsen?
De namen, emailadressen en telefoonnummers van de medewerkers kunt u vinden op de website. U kunt bijvoorbeeld het concept plan voor advies eerst per email aan een van de medewerkers sturen. Let wel op: Dd medewerkers beoordelen niet uw aanvraag, dat doet een onafhankelijke commissie, maar zij kunnen u wel adviseren hoe u uw aanvraag het beste kunt indienen.

Wat zijn de voorwaarden voor de inhoudelijke en financiële afrekening?
Bij projecten met een bijdrage van KulturA boven de € 50.000 is een accountantsverklaring vereist. De kosten voor de accountantsverklaring kunt u in de begroting opnemen. Bij projecten met een lager bedrag moeten de bonnen bewaard worden. Die moeten bij het verslag en de afrekening worden meegestuurd.

Er mag geen aanvraag ingediend worden voor nieuwbouw, maar mag er wel voor een verbouwing aangevraagd worden?
Dat is afhankelijk van het plan dat u heeft. In principe komen alleen de inrichtingskosten voor subsidiëring in aanmerking. Of andere kosten in aanmerking komen, zoals het verplaatsen van een wand of maken van een aanbouw, kunt u beter eerst contact opnemen met een van de medewerkers van de fondsen.

Hoe gaat de afrekening achteraf?
Als een project is goedgekeurd wordt 50% van het toegekende bedrag uitbetaald. Na afloop en als de financiële verantwoording klopt, wordt de andere 50% overgemaakt.

Wordt er rekening gehouden met de wisselkoersen?
Ja.

Kan het bedrag ook in andere valuta worden uitbetaald?
Ja, dat is mogelijk. U kunt in de aanvraag aangeven in welke valuta u het bedrag wilt ontvangen.

Aanwezig waren onder meer:
_Gilbert van Arreman (Skol di Musika)
_Jackie Bernabela (Skal)
_Christel Cosijn
_Rudy Domecassie
_Richelle van den Dungen Gronovius
_Hans Faassen (Classical Music Bocara Bonaire)
_Guus Gerritsen (Bonaire Jazz Foundation)
_Eric Gietman
_Maritza Juan Pedro (Plataforma Rincon)
_Annemarie Klöne (NGO Platform Bonaire)
_Sigfried M. Molina (Skol di Musika)
_Lucky Pop
_Ermine Pourier (Plataforma Rincon)
_Rolando Pourier (Grupo TEFIL)
_Gabi Saleh
_Raymundo Saleh
_Emma Sint Jago (Foundation for the Art and Culture of Bonaire)
_Wesley Sint Jago (Grupo Tutti Frutti)
_Henry Toré (Stichting Encyclopedie Bonaire FEBON)
_Sidney Vahlalora
_Hubert Vis (Skal)
_Ricardo Vos (Skol di Musika)
_Nora de Windt (Stichting Encyclopedie Bonaire FEBON)
_Jeanine Wong Loi Sing