Tagarchief: Danilo Christiaan

Donderdag 24 november 2011 – Bonaire en Sint Maarten

Femie begon de dag op Bonaire met een afspraak met Liliane de Geus. Ze is zo’n twee jaar geleden vanuit de overheid betrokken geweest bij het tot stand komen van het cultuurbeleidsplan. De huidige overheid vindt dit plan nog steeds een belangrijk document en werkt aan de concretisering ervan. Een belangrijk aspect hiervan is de realisatie van een multifunctioneel cultureel centrum dat onderdeel moet gaan uitmaken van de centrumvisie van Kralendijk.

Liliane de Geus

Het andere gespreksonderwerp was UNESCO. Vóór 10-10-10 had Bonaire een eigen representatie naar UNESCO: belangrijk voor ondersteuning en expertiseontwikkeling ten aanzien van (im)materieel erfgoed. Femie zal Liliane op de hoogte houden van de ontwikkelingen die er op dit moment gaande zijn in Nederland ten aanzien van de implementatie van de conventie immaterieel erfgoed die in februari 2012 ondertekend gaat worden.

Danilo Christiaan

Daarna ging Femie door naar Mangazina di Rei in Rincon. De directeur Danilo Christiaan gaf Femie een rondleiding. Er is veel gebeurd afgelopen jaar. Diverse huisjes zijn opgeknapt en er is een prachtige omheining van cactusplanten aangelegd. De stichting heeft sinds kort het beleidsplan nader aangescherpt om zo de organisatie een gezonde exploitatie te geven en gestaag door te kunnen groeien in hun plannen. De kern waar de stichting zich mee bezig blijft houden is de geschiedenis en tradities van Rincon en Bonaire over te dragen op een nieuwe generatie. Hopelijk kan KulturA daar een bijdrage aan leveren.

Muzikanten oefenen op traditionele instrumenten in Mangazina di Rei

’s Middag bracht Femie een bezoek aan Passadia Villa Antonia in Antiol. Deze dagopvang voor ouderen valt onder de Fundashon Kuido i Bienestan pa Grandinan Boneiru die meerdere dagopvanggroepen en 60+ groepen onder zijn hoede heeft. Femie sprak met Orlando Meijer die voorzitter is van deze stichting maar ook van de dienstverlenende organisatie Konsultat pa Grandinan Boneiru. Ook de heer Reginald Martina van deze laatste stichting was bij het gesprek aanwezig, evenals Madelein Frans en de 78 jarige Juliana Angele, beide vrijwilligers bij Passadia Villa Antonia.

Femie koopt een kersttas, gemaakt door de vrijwilligers

De stichting heeft eerder KulturA subsidie ontvangen voor de aanschaf van een mobiele karaoke die nu gebruikt wordt bij de verschillende ouderenactiviteiten. Graag willen ze meer ondersteuning hebben om met ouderen culturele activiteiten te kunnen ondernemen. De dagopvang wordt verzorgd door vrijwilligers die daar weinig expertise in hebben. Samen bespreken ze de mogelijkheden voor een KulturA subsidie. KulturA kan geen subsidie geven voor uitvoerende activiteiten maar wel ondersteuning op het gebied van deskundigheidsbevordering en materialen.

Orlando Meijer, Angele Juliana en Reginald Martina

Een slordige duizend kilometer verderop begon Joost de dag op Sint Maarten bij Motiance. In 2010 werd Motiance ondersteund in een project waarmee muziektheater op het eiland werd geïntroduceerd. Vanwege de goede resultaten honoreerde KulturA een twee aanvraag voor twee extra jaren, zodat Motiance de opgedane kennis kan verdiepen, het teach the teachers programma kan uitbreiden en het concept ook op andere Caribische eilanden kan verspreiden. Joost besprak met directeur Arlene Halley en bestuurslid Mayra Martina de uitvoering van dit tweede deel van het project. Ook kwam een speciale multidisciplinaire productie ter sprake die Motiance in samenwerking met muzikant Connis Vanterpool wil realiseren over het ambacht van het maken van steenkool op Sint Maarten.

Mayra Juliana en Arlene Halley

Vanaf Saba was Vito Charles van de Saba Cultural Foundation overgekomen om met Joost te praten over een toekenning die KulturA twee jaar geleden had gedaan voor de aanschaf van een geluidssysteem. Dit materiaal zou gebruikt worden door Saba Day, carnaval en alle events op het kleine eiland. Door omstandigheden had de stichting er nog niks mee gedaan, maar Vito heeft inmiddels de handschoen opgepakt en kwam bewapend met offertes en een budget naar de bijeenkomst. Joost gaf aan dat de middelen nog steeds ter beschikking van de stichting staan en dat de verschuivingen binnen het budget acceptabel waren. Vito zal de apparatuur snel aanschaffen zodat de Sabaanse muziekgroepen en gauw van kunnen profiteren.

Vito Charles

Op weg naar Simpson Bay die middag raakte Joost verstrikt in een gigantische verkeersopstopping. De infrastructuur van het eiland kan de hoeveelheid mensen (en auto’s) eigenlijk nauwelijks aan en door wegwerkzaamheden staat het eiland praktisch stil in de spits. Toch kon Joost aanschuiven voor een origineel Thangsiving diner bij Sara Stone van de PEECC. Zij overhandigde Joost een conceptaanvraag waarin architectuurstudenten werden uitgedaagd een nieuw ontwerp voor de Jubilee Library te verzinnen en en passent uit te wisselen met professionele architecten. Joost beloofde de aanvraag door te nemen en feedback te geven op de mogelijkheden binnen KulturA.

Ras Bushman, Byron Isebia, Emilio Kalmera en Joost

Joost eindigde zijn bezoek aan Sint Maarten in de Ital Shack, het restaurant van Ras Bushman en zijn Freedom Fighters. Bushman vertegenwoordigt een bijzondere subcultuur op de Caribische eilanden: de rastafari. Met een mix van landbouw, muziek, literatuur en educatie willen de Freedom Fighters een positieve bijdrage leveren aan de opbouw van Sint Maarten. KulturA ondersteunde een aflevering van het jaarlijkse Marcus Garvey Tribute festival vanwege de internationale groepen die ervoor naar Sint Maarten kwamen. Joost besprak de ideeën van de Freedom Fighters voor een nieuw Bob Marley Tribute festival, maar gaf ook aan dat KulturA geen structurele ondersteuning kan bieden. Mogelijk kunnen de Freedom Fighters werken aan een aanvraag waarin investeringen worden gedaan waarmee de organisatie voorlopig vooruit kan met alle activiteiten.

Zaterdag 21 mei 2011 – Curaçao en Bonaire

Terwijl Julia naar Bonaire vloog en Suzanne en Ronald voor het Letterenfonds op een missie naar Westpunt waren, bezocht Joost de studio van Michel Drenthe van Caribbean Filmcom. Samen met Anja Steffens maakt Michel televisieproducties van uiteenlopende aard. Terugkerend probleem daarbij is het gebrek aan professioneel materiaal en aan vakinhoudelijke kennis om een volwaardige crew te kunnen vormen. Samen met Endemol heeft Michel een plan bedacht voor een telenovela Ki bo ke men, een soap naar Zuid-Amerikaanse stijl. De cast bestaat uit leerlingen van Danzarte, Drazans en Luna Blou en de crew bestaat ook uit lokale mensen die ‘learning on the job’ kunnen doen. Anja en Michel willen een beheersstichting oprichten om een grote investering te doen in materiaal dat, behalve voor de telenovela, ook voor andere lokale makers beschikbaar zal zijn.

Michel Drenthe en Anja Steffens

Mayke, Suzanne en Joost beëindigden hun werkbezoek aan de eilanden deze dag. Julia werd om 7 uur opgehaald bij het hotel om haar reis naar Bonaire te beginnen. Eerst leek het erop dat er geen vertraging zou zijn, maar uiteindelijk vertrekt het vliegtuig alsnog pas een uur later dan gepland. De eerste afspraak is met Orlando Meijer, Lusila Martis en Reginald Martina van Fundashon Konsulta pa Grandinan Boneiru. De organisatie zet zich in om activiteiten voor ouderen te organiseren en geeft tevens dienstverlening aan andere organisaties op het gebied van ouderenwerk. Zij stimuleren, faciliteren, werven fondsen en regelen transport voor ouderen. Een van de activiteiten die zij graag verder willen uitwerken is een muziekproject waarbij jongeren samen met de ouderen muziek maken en kennis met elkaar uitwisselen.

Lusilla Martis, Julia, Orlando Meijer en Reginald Martina

De hele middag was Julia in Rincon. Danilo Christiaan haalde Julia op bij het hotel en zij reden samen naar Mangazina di Rei. Onderweg vertelde Danilo over de integrale aanpak die de organisatie hanteert. Naast een museum, cultuurpark en leerwerktraject worden ook trainingen teambuilding aangeboden en ontwikkelen zij veel activiteiten op cultureel vlak.

Danilo Christiaan geeft uitleg over het museumpark

Danilo vertelde ook over de tegenslagen die zij de afgelopen tijd hadden en hoe zij daarmee om gaan. Julia kreeg een korte rondleiding. Daarnaast liet Danilo een video filmpje zien van een project waarbij de organisatie 30 uur achter elkaar culturele activiteiten heeft uitgevoerd. Dit project was een ludieke actie om Mangazina di Rei op de kaart te zetten.

Binnenmuseum van Mangazina di Rei

Na de afspraak met Danilo ging Julia langs bij Siegfried Molina, die docent is bij de Skol di Musika in Kralendijk. De muziekschool heeft ruim 80 leerlingen die lessen bij vier verschillende docenten kunnen volgen. De muziekschool heeft eigen muziekinstrumenten die enerzijds verouderd zijn en anderzijds ook stuk zijn. De muziekschool heeft behoefte aan nieuwe instrumenten. Daarnaast wil Siegfried graag een dependance van de muziekschool in Rincon openen. De plannen hiervoor zijn in de verkennende fase en Siegfried houdt ons op de hoogte.

Siegfried Molina

Vrijdag 3 december 2010 – Bonaire

Op Bonaire vindt op zaterdag 4 december een overleg op ambtelijk niveau plaats over cultuurbeleid, vandaar dat Gitta Luiten (Mondriaan Stichting), Henriëtte Post (Fonds Podiumkunsten), Henk Pröpper (Nederlands Letterenfonds) en Chrit van Rensen (Fonds voor Cultuurparticipatie) op het eiland aanwezig zijn. Henk sprak in de vroege morgen met boekhandelaar Addo Stuur, die allerlei plannen heeft om het literaire klimaat op het eiland een impuls te geven. In de rest van de ochtend volgden Henk, Gitta, Chrit en Henriëtte een eigen oriënterend programma.

Hans Evers, Joost Vrieler en Emma Sint Jago

Joost vergaderde ondertussen met Emma Sint Jago (Stichting voor Kunst en Cultuur Bonaire) en Hans Evers en Celia Fernandes Pedra van de stichting Ban Boneiru Bek. KulturA heeft de aanschaf van enkele materialen voor Emma’s stichting gesponsord; Joost en Emma bespraken de voortgang van deze investeringen. Ook kwamen toekomstige plannen voor de muziekgroep Tutti Frutti, waar Emma deel van uitmaakt, aan de orde. Zo is de groep uitgenodigd door het Festival del Caribe, mogelijk kan KulturA bijdragen aan een Bonairiaanse delegatie.

Emma Sint Jago, Hans Evers, Celia Fernandes Pedra

Hans en Celia vertelden over de doelstelling van Ban Boneiru Bek, een stichting die de remigratie van Bonairianen bevordert. Daarnaast zijn Hans en Celia betrokken bij tal van culturele activiteiten en platforms.

Henk en Joost bezochten in de middag de bibliotheek in Kralendijk, tevens de enige publieke bibliotheek op het eiland. Manager Sharon Bol heeft in de afgelopen anderhalf jaar een frisse wind door de bibliotheek laten waaien met veel leesbevorderingsprogramma’s, uitwisseling met Nederland en slimme acties om de bibliotheek meer op het netvlies van de bevolking te krijgen.

Sharon Bol en Henk Pröpper

Helaas heeft Sharon nog altijd met veel problemen te kampen, waaronder een slecht onderhouden gebouw, een collectie die snel vergaat door het weer en een gebrek aan organisatorische stabiliteit en politieke en beleidsmatige ondersteuning.

De hele delegatie bezocht in de tweede helft van de middag Rincon, in het bijzonder het cultuurpark Mangazina di Rei. Een enthousiaste gids liet de groep kennismaken met een aantal bijzondere aspecten van het traditionele Bonairiaanse leven, wonen en bouwen.

Rondleiding door Mangazina di Rei

’s Avonds ontmoette Gitta, Henriëtte, Chrit en Joost een doorsnede van het culturele veld op Bonaire.

Jackie Bernabela, Henriëtte Post en Raymundo Saleh

Jackie Bernabela (o.m. Kas di Arte), Raymundo Saleh (oud-gezaghebber en bestuurslid van o.m. de Skol di Musika), Orlando Meijer (ouderenplatform), Danilo Christiaan (Mangazina di Rei), Boi Antoin (journalist/dichter), Annemarie Klöne (NGO Platform) en Sedney Marten (beeldend kunstenaar) gaven een kijkje in het culturele leven op het eiland,

Joost Vrieler en Orlando Meijer

De staatkundige veranderingen brengen voor het cultuurveld (nog) niet de gehoopte verbeteringen, maar er zijn volop plannen voor nieuwe initiatieven.

Danilo Christiaan, Boi Antoin, Chrit van Rensen, Annemarie Klöne en Sedney Marten

Donderdag 30 september 2010 – Bonaire

Femie had een afspraak met Jackie Bernabela. Zij is werkzaam bij de SKAL, dienst cultuur, kunst en literatuur, en runt tevens Kas di Arte. Eerst bezocht Femie Kas di Arte dat gehuisvest is in een mooi historisch pand aan de kade. Jackie is bezig met het inrichten van een tentoonstelling rondom 10-10-10. Een programma met workshops en masterclasses voor kunstenaars en amateurs op het eiland, wordt gesubsidieerd door KulturA. Een van deze werken is van Jake Richter, schilder op Bonaire. Hij verbeeldt de nieuwe toekomst van Bonaire. De donkere wolken rondom de vlag van Bonaire laten de onzekerheid en zorgen over de toekomst zien. Maar de vlag van Bonaire blijft wapperen en de mensen zijn vol hoop.

Jackie Bernabela

Binnen hangt een prachtig bijzonder kunstwerk dat door schilders (amateurs) op Bonaire gezamenlijk is gemaakt, waarmee deelgenomen is aan een wedstrijd op Curaçao. Ook dit werk laat het leven op Bonaire zien. De traditionele kleding, de onderwaterwereld, het land, de zon en de vegetatie op het land.

Beschilderde jurk met traditionele voorstellingen

Jackie heeft veel plannen om kunstprojecten voor kinderen op te zetten. Maar daarvoor zijn deskundige mensen en financiële middelen nodig.

Daarna brachten Femie en Jackie een bezoek aan het Bonaire Archeological institute, waar de jongerengroep BONAI actief is. Dit is een groep van 15 jongeren van het voortgezet onderwijs die na schooltijd aan archeologie doen. Ze werken aan projecten waarbij ze aan research en archeologisch onderzoek doen. Het doel is om de kennis en de waardering voor het lokale erfgoed te bevorderen en vast te leggen. Recent ondersteunde KulturA een samenwerkingsproject van BONAI met SIMARC uit Sint Maarten.

Een van de BONAI-kinderen

Dennis Martinus, een van de vrijwilligers van Bonaire Youth Outreach Foundation, nam Ronald mee naar het gebouw waar zij hun radioprogramma’s maken en uitzenden.

Het gebouw waar BYOF haar radio-uitzendingen verzorgt

Dennis is bij het Eilandgebied werkzaam voor ICT. Sinds 1995 is BYOF actief, vanaf 1998 als stichting. Zij maken radioprogramma’s via Voz di Bonaire en sociale programma’s met en voor jongeren vanaf 13 jaar. En voorlichtingsprogramma’s over criminaliteit, seks en huiselijk geweld. Hun projecten worden gefinancierd door AMFO, USONA en SNAYDP (Netherlands Antilles Youth Development Programme).

Radiostudio

Zij werken samen met O-net, een Nederlands-Antilliaanse organisatie. Ook werken ze samen met Boi Antoin, die een serie uitzendingen met verhalen van oudere Bonairianen maakt: Herensia di siglo binti / Erfgoed van de twintigste eeuw. BYOF heeft ook ondersteuning gekregen van FAMU, een universiteit in Florida, door middel van cursussen voor camera en editing in 2008/9. Vorig jaar maakten ze hun eerste films, gebaseerd op eerdere toneelstukken over criminaliteit. (Kijk naar hun filmpjes op Youtube).

Dennis Martin

Dennis vertelde over hun plannen naast de al bestaande radioprogramma’s, ook regelmatig tv-programma’s te maken voor lokale zenders. Voor de apparatuur van radio en tv gaan zij een aanvraag bij KulturA doen.

Ronald ontmoette Sharon Bol, interim manager van de Biblioteka Publiko Boneiru. Ze werkt op projectbasis voor de bibliotheek in Kralendijk, dankzij een subsidie van USONA. Ze heeft een nieuwe wind door het kleine gebouwtje doen waaien. Zij is geen bibliothecaris, evenals directeur Gerda Willems in Curaçao, maar ze heeft wel duidelijke ideeën over een nieuwe functie van de bibliotheek. Een open instelling met activiteiten voor de lezers.

Sharon Bol

Bonaire heeft 15.000 inwoners, 6 lagere scholen en een school voor voortgezet onderwijs. De bibliotheek is een stichting en heeft vier medewerkers die door het gouvernement worden betaald. De Servicio di Fusenansa Kultura (SEK) ondersteunt de bibliotheek. De bibliotheek zit in een klein gebouw naast Jong Bonaire, een centrum voor jongeren. Er is een ruimte voor kinderboeken met een leeshoek. De kasten zijn een schenking uit Nederland. In een naastgelegen ruimte staan de boeken voor volwassenen, met een aantal tafels om te studeren, ook een schenking uit Nederland. Die kasten zijn oud en niet erg overzichtelijk. Voor nieuwe inrichting wil Sharon Bol een aanvraag bij KulturA doen.

Leeshoek in de bibliotheek op Bonaire

Sharon vond de bibliotheek te onzichtbaar en heeft een aantal activiteiten bedacht, die zeer uiteenlopend zijn. Ze kunnen ieder jaar worden herhaald. Daarnaast heeft ze een leesbevorderingsproject opgezet, waarvoor ze subsidie heeft gekregen van USONA om het een jaar uit te voeren. Een leesclub voor 20 kinderen wordt gegeven als pilot. Met een begin en eindmeting en coaching. Keuze uit de activiteiten: dictee in het Papiaments, fotowedstrijd, muziek in de bieb, De week van de goede manieren (rond een boekje van Denise de Jongh), een kookworkshop en een cursus verhalen schrijven (door Sharon Bol). Verder zijn er gratis abonnementen voor zo’n 2500 tot 3000 schoolkinderen (sponsoring Rotaryclub) en materialen als een poppenkast en een boekenmolen.

Femie reisde ondertussen naar Rincon, een klein en authentiek dorpje in het binnenland van Bonaire. Rincon staat erom bekend dat hier de oude Bonairiaanse tradities nog leven. Vlak buiten Rincon ligt Mangasina di Rei. Deze historische opslagplaats, het op één na oudste gebouw van het eiland, is de plek waar vroeger de gouvernementslaven hun rantsoen ophaalden. Tegenwoordig is het een cultuurpark (een soort openlucht museum) waar bezoekers de cultuur van Rincon kunnen beleven met demonstraties, proeverijen, muziek en dans. Daarnaast is het ook een leerwerkbedrijf waar jongeren competenties ontwikkelen waarmee ze weer verder een opleiding kunnen afmaken of een reguliere baan kunnen vinden.

Mangasina di Rei


Femie had een gesprek met de directeur Danilo Christiaan. Hij heeft plannen om het werk van Mangasina di Rei uit te breiden. Naast de leerwerk plek wil hij een project ontwikkelen om kinderen kennis op te laten doen van de tradities en geschiedenis van het eiland. Een groep van zo’n 50 ouderen in Rincon, die deze tradities nog kennen en beoefenen, wil graag samenwerken met Mangasina di Rei. Zij zijn trots op hun tradities en willen kinderen zien en ervaren wat hun ‘living treasures’ zijn. Niet enkel als historisch erfgoed maar als een levende traditie waar de kinderen van het eiland ook zelf weer een nieuwe invulling aan geven. Aansluitend hierop wil hij deze informatie op zo’n manier vastleggen dat dit in het onderwijs en in de vrije tijd van kinderen gebruikt kan worden.

Danilo Christiaan voor één van de blikvangers in zijn openlucht museum

In Kralendijk liet Denise de Jongh aan Ronald haar kinderboeken zien, die ze de laatste jaren heeft uitgegeven. Het zijn boeken waarin etiquette centraal staat. Denise de Jongh treedt ook op in Antilliaanse radio- en televisieprogramma’s over etiquette, een thema dat de laatste jaren in de belangstelling staat. Zij heeft een stripboek over etiquette gemaakt dat de bibliotheek op Aruba als kinderboekenweekgeschenk wil laten uitdelen. Haar vraag is of KulturA of het Nederlands Letterenfonds daaraan kunnen bijdragen, nu de bibliotheek als overheidsinstantie geen aanvraag kan doen.

Denise de Jongh

Addo Stuur, eigenaar van boekwinkel Books & Toys (www.addosbookstore.com) is van plan boeken uit te geven in het Nederlands en Papiaments met zijn Stichting Uitgeverij Bonaire. Er staan verschillende uitgaven op stapel. Meer informatie is te vinden op de website: http://www.uitgeverijbonaire.org.
Daarnaast is er een heel interessant project in Nederland voor de taal- en leesstimulering van heel jonge Antilliaanse kinderen: ‘Meer taal meer kansen’. Hij wil dit samen met o.m. Stichting Sebiki implementeren op Bonaire. Zie voor een impressie van de boekjes de website: http://www.bondiatomke.nl. Hij wil een aanvraag bij KulturA doen, maar denkt dat het voor de Stichting Lezen ook een bijzonder belangrijk project zou kunnen zijn. Maar tot op heden werkt de Stichting Lezen niet buiten de grenzen van de Lage Landen.

Addo Stuur

Volgens Addo Stuur is er op Bonaire (en de andere eilanden) grote behoefte aan een tweetalig Jeugdjournaal (Papiaments en Nederlands), ’s ochtends en ’s middags, dat een belangrijke bijdrage zou leveren aan de taalverwerving van beide talen.

Dinsdag 25 mei 2010 – Bonaire

Joost begon deze eerste dag op Bonaire met een bezoek aan Book & Toys. Boekhandelaar Addo Stuur verkoopt boeken in het Nederlands en Papiamentu, en in mindere mate ook in het Spaans. Het is op Bonaire de enige boekwinkel met een serieus literair aanbod.

Addo Stuur

Addo probeert van de boekhandel ook een plek voor cultuur te maken door boekpresentaties te houden. Samen met Herbert Domacassé en Ronald Giesen is hij bezig met een uitgeverij in oprichting om het vele literaire talent op het eiland een podium te geven.

NGO Platform in Kralendijk

Aansluitend sprak Joost met Annemarie Klöne van het NGO Platform Bonaire. Hoewel het eiland slechts 14.000 inwoners heeft, beschikt de Kamer van Koophandel over ongeveer 400 inschrijvingen van stichtingen. Zo 100 daarvan zijn aangesloten bij het NGO Platform. Omdat de meeste stichtingen op het eiland gerund worden door vrijwilligers, kan het NGO Platform een rol spelen door te assisteren bij het schrijven van aanvragen, het monitoren van projecten en begeleiding bieden bij het maken van een eindverantwoording. Annemarie constateert een gebrek aan samenhang en samenwerking tussen de verschillende stichtingen, niet alleen bij organisaties die zich met cultuur bezig houden.

Jackie Bernabela

Joost sloot zich vervolgens aan bij Ricardo, die ondertussen Jackie Bernabela ontmoette van de SKAL, de overheidsdienst voor kunst en cultuur. Jackie is daarnaast actrice en houdt zich actief bezig met Kas di Arte, een expositieruimte voor hedendaagse beeldende kunst, en met BONAI, een archeologische organisatie die nauw samenwerkt met SIMARC uit Sint Maarten.

Gabri Christa

Jackie heeft op het moment de danser en filmer Gabri Christa op bezoek, gebaseerd in New York maar met Nederlandse en Antilliaanse roots. Gabri is bezig met een nieuw filmproject waarin de slavenhuisjes op Bonaire waarschijnlijk een rol gaan spelen.

Gabri Christa, Ricardo en Jackie Bernabela

De SKAL heeft recentelijk een beleidsplan voor cultuur geschreven, het eerste in de geschiedenis van het eiland. Dat plan is verspreid via een tweetalige krant onder alle bewoners van Bonaire, die op een antwoordvel prioriteiten binnen het cultuurbeleid konden aangeven.

Kas di Krioyo in Rincon

Joost voegde zich bij Ricardo en samen gingen ze op weg naar Rincon, het oudste nog bestaande dorp binnen de Nederlandse Caribische eilanden en de plaats waarvandaan de slaven ruim 8 uur moesten lopen naar de zoutpannen aan het andere eind van het eiland. Ze ontmoetten Javier Boezem, betrokken bij het Plataforma Kultural.

Javier Boezem

Dit nieuwe platform wil culturele stichtingen ondersteunen en via samenwerkingsprojecten meer ideeën tot concrete projecten om te vormen.

Javier Boezem en Joost in gesprek

Ook Javier onderkent het probleem van de gebrekkige samenhang en dat er weinig natuurlijk neiging tot samenwerking bestaat. Hij hoopt dat, met ondersteuning van Mimoun Himmit en Marieke Knol te verbeteren.

Net buiten Rincon ligt Mangazina di Rei, een voormalig magazijn waar de gouvernementsslaven uit Rincon in de negentiende eeuw hun rantsoenen moesten ophalen. Eind twintigste eeuw werd deze vervallen plek herontdekt en tot een publieksattractie omgevormd.

Danilo Christiaan demonstreert hoe je een cactushaag kunt maken

Danilo Christiaan, manager van Mangazina di Rei, ontving Joost en Ricardo in zijn cultuurpark annex leerbedrijf, en leidde hen in in de organisatie en de inhoud van zijn plek. Samen met vrouw Heleen houdt Danilo vele ballen tegelijk hoog: het is een museum, plek voor cultuureducatie, maar ook voor toeristen.

Interieur van het Mangazina di Rei

Na enkele jaren pionieren is het vrijwilligersbestand gegroeid, de bezoekerscijfers vergroot en de impact en samenwerking met mensen uit Rincon stevig.

Ricardo voor één van de huisjes in het park

Het terrein bevat diverse huisjes zoals die in Rincon bewoond worden of werden. Verder bebouwt Danilo op het terrein op kleine schaal oorspronkelijke groentes, en komt er in de toekomst een kleine veestapel. Danilo kiest voor een geleidelijke groei die past bij de draag- en slagkracht van de organisatie. Danilo besprak met Joost en Ricardo een concreet project waarbij hij een groep oudere bewoners van Rincon binnen de omheining van Mangazina di Rei wil halen.

Danilo tijdens de rondleiding

Een flinke opkomst buiten bij Kas di Arte

’s Avonds bood Kas di Arte plaats aan ongeveer 25 belangstellenden voor de presentatie van Joost over de Regeling KulturA en de verschillende stappen die je moet zetten om aan te vragen.

Joost tijdens deel 1 van de presentatie

Het werd een levendige bijeenkomst waar vele vragen beantwoord konden worden en waarbij verschillende concrete projecten de revue passeerden.

Bijeenkomst bij Kas di Arte

Een aandachtig publiek in Bonaire

Donderdag 12 november 2009 – Sint Eustatius en Bonaire

Joost vloog vandaag naar Sint Eustatius dat zich middenin een feestweek bevond die op de 16e zal culmineren in Statia Day.

IMG00106

Take-off naar Sint Eustatius

Malvern Dijkshoorn-Lopes, werkzaam bij de lokale overheid, was zo vriendelijk Joost te begeleiden langs diverse belangrijke culturele plekken op het eiland.

IMG00151

De Sint Eustatius Historical Foundation Museum in Oranjestad

Als eerste stond een bezoek aan het museum van de Sint Eustatius Historical Foundation op het programma. In het voormalige woonhuis van plantagebezitter Simon Doncker heeft deze stichting een expositie ingericht die in kort bestek de geschiedenis van het eiland toont.

IMG00148

Joost tussen Malvern Lopes en Lynn Kennedy

Voorzitter Lynn Kennedy vertelde over de bijzondere manier waarop het museum is ontstaan, namelijk doordat het gebouw gekocht werd door Koningin Beatrix en daarna aan de Foundation werd geschonken.

IMG00149

De toekomstige smidse naast het museum

Lynn presenteerde onder meer de plannen van de stichting voor de inrichting van een kleine smidse, waarmee een belangrijk deel van het leven op Statia in vroeger tijden kan worden geïllustreerd.

IMG00152

Binnenplaats van het Bestuursgebouw in Oranjestad

Na het bezoek aan het museum kreeg Joost een paar minuten met Roy Hooker, Gedeputeerde met onder meer cultuur in zijn pakket. Hooker benadrukte de noodzaak voor de bouw van een geschikt podium voor dans- en muziekgroepen op het eiland. Het zou een geschikt project voor KulturA kunnen worden.

IMG00153

Fort Oranje in Oranjestad

Vlakbij het Bestuursgebouw ligt het gerestaureerd Fort Oranje, van waaruit The First Salute plaatsvond en waarmee Statia als eerste de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten erkende. Dat kwam het eiland duur te staan, want admiraal Rodney plunderde en brandschatte het eiland als straf.

IMG00155

Repetitie voor Statia Day op de binnenplaats van Fort Oranje

De Public Library is een bescheiden maar goed gesorteerde bibliotheek, vooral voor de jongere lezers. Rosabel Blake gaf Joost een rondleiding en lichtte de nevenactiviteiten van de bibliotheek toe.

IMG00157

Rosabel Blake in de Public Library

Vervolgens had Joost een ontmoeting met Sander Dijkstra, manager van het Regionale Service Centrum dat aan de lokale bevolking en Nederlandse ambtenaren informatie en ondersteuning kan bieden in relatie tot de veranderende staatkundige verhoudingen.

IMG00159

Het Regionale Service Centrum in Oranjestad

Malvern nam Joost daarna mee naar het Community Centre, dat naast een grote hal met podium ook een tennis- en basketbalcourt bevat.

IMG00160

Het Community Centre in de wijk South

De zaal is een levendige plek waar eigenlijk alle opvoeringen binnen uiteenlopende disciplines plaatsvinden. Sommige evenementen worden op het basketbalveld gehouden, waar ook een grote tribune bijhoort.

IMG00164

Hal en podium in het Community Centre

Het is duidelijk dat het Community Centre een aantal gerichte investeringen zou kunnen doen om de voorzieningen voor optredende artiesten en hun publiek op een hoger peil te krijgen. Joost ontmoette voorzitter Mr Henriquez en sprak af om in de toekomst een plan voor investeringen met hem door te spreken.

IMG00166

Sportplaats annex openluchttheater bij het Community Centre

Op weg naar het Berkel Family Museum op de Lynch Plantation passeerde Joost het gebouw van SECAR. Op dit archeologische instituut werken vele vrijwilligers onder de bezielende leiding van Grant Gilmore aan bijzondere archeologische projecten, waarbij ook ruimte is voor de inbreng van gemotiveerde toeristen. Een heel bijzondere vorm van archeologisch toerisme vindt hierdoor plaats op Statia.

IMG00172

SECAR

Het Berkel Family Museum is een privaat initiatief op de voormalige Lynch Plantation. Op het grote terrein heeft de familie replica’s van het oude woonhuis van de familie Berkel en de groentewinkel ingericht met de oude meubels uit de geërfde inventaris.

IMG00176

Berkel Family Museum op de Lynch Plantation

Mr Berkel gaf samen met zijn nicht een rondleiding over het terrein en vertelde over plannen om het theatertje op het terrein weer te openen voor meer publieke voorstellingen. Door achterstallig onderhoud is dat momenteel niet mogelijk.

IMG00178 00000

Mr Burkel en zijn nichtje

De familie is uit idealisme een school begonnen op het eigen terrein, die inmiddels is uitgegroeid tot een volwaardig instituut voor ruim honderd leerlingen.

IMG00179

Hoofdgebouw van de SDA School

Na deze bezoeken vertrok het vliegtuig naar Sint Maarten, helaas, want de festiviteiten voor Statia Week begonnen net op gang te komen.

Ronald trok in de vroege ochtend voor zijn vertrek naar Paramaribo op met Danilo Christiaan van Mangazina di Rei. Danilo is een jonge Bonairiaan die zijn opleiding in onder meer Nederland en Frankrijk heeft gedaan, en is de laatste jaren weer terug op zijn eiland, waar hij een nieuwe bestemming van de kunuk van zijn grootvader als grote droom voor zich ziet. Zijn liefde voor het eiland blijkt als hij Ronald de laatste ochtend een op een rondrit over het eiland trakteert. Hij weet alle details over niet alleen de cultuur, maar ook over bijvoorbeeld ‘toeristenbomen’ (bomen met een rode afbladderende bast) en de pinkrode flamingo’s in het nationale park. Nogmaals bedankt Danilo!

Danilo

Danilo Christiaan

Woensdag 11 november 2009 – Saba en Bonaire

Terwijl heel Sint Maarten uitliep voor de nationale feestdag, vertrok Joost in alle vroegte naar Saba. Na een spectaculaire landing op een van ’s werelds kortste landingsbanen, pikte Lisa Hassell hem op bij het vliegveld. Lisa is 8 jaar Gedeputeerde voor onder andere cultuur geweest op het eiland en was bereid Joost langs enkele belangrijke plekken te leiden.

IMG00143

Juancho E. Yrausquin Airport op Saba

Een ontmoeting met de Gedeputeerde voor Cultuur in het bestuursgebouw in The Bottom kon helaas niet doorgaan.

IMG00107

Het bestuursgebouw in The Bottom

Dat betekende meer tijd om te praten met Voltaire Simmons. Zij is erg actief met haar jeugdgroep die op hoogtijdagen op het eiland allerlei optredens verzorgt, vooral muziek en dans. Tweemaal per week oefent de groep in de Saba Cultural Building in The Bottom. Joost besprak een mogelijk aanvraag voor instrumenten en apparatuur voor twee jeugdgroepen op het eiland.

IMG00111

Voltaire Simmons

Vervolgens stond de Artisan Foundation op het programma. Oorspronkelijk was deze plek opgericht als een kleine fabriek voor zijde.

IMG00116

Saba Artisan's Studio

Inmiddels werken drie mensen onder leiding van Lucille Hassell aan bijzondere katoenen producten.

IMG00114

Lucille Hassell

Vlakbij de Artisan Foundation staat de Sacred Heart Church, waarvoor kunstenaar Heleen Cornet een grote muurschildering maakte.

IMG00118

Muurschildering van Heleen Cornet in de Sacred Heart Church

Heleen woont al decennia op Saba en heeft geëxposeerd in Cuba en Zuid-Amerika. Momenteel heeft haar werk vooral de natuur op Saba als onderwerp.

IMG00124

Heleen Cornet in de Peanut Gallery

Judy Stewart runt met haar man Jim de enige galerie op het eiland, The Peanut Gallery in Windwardside. Daarnaast geeft Judy workshops over keramiek; misschien kan KulturA bijdragen aan de aanschaf van aanvullend materiaal.

IMG00125

Judy Stewart voor de Peanut Gallery

De Saba Conservation Foundation houdt zich vooral bezig met beheer en behoud van Saba National Park. Zijdelings komt ook het culturele erfgoed aan bod.

IMG00127

Kantoor en shop van de Saba Conservation Foundation

Na een kort bezoek aan El Momo Folk Art, had Joost in de middag een interessante lunch met Will Johnson, voormalig Gedeputeerde voor Saba en daarnaast een groot kenner van het verleden van het eiland. Will en Joost bespraken zijn nieuwste plannen voor publicaties.

IMG00129

Will Johnson

Het enige museum op het eiland is het Harry L. Johnson Museum, genoemd naar de gulle gever die het pand en de grond aan de stichting schonk.

IMG00132

Harry L. Johnson Museum

De bevolking van Saba stond in vroeger dagen bekend als bekwame zeelui. Bijna alle mannen verdienden hun brood op zee. Het museum geeft de bezoeker een indruk van het interieur van zo’n zeekapitein in vroeger dagen.

IMG00133

Glen Holm en Lisa Hassell in het museum

Joost besprak met bestuurslid Glen Holm de mogelijkheden van KulturA voor de financiering van enkele aanpassingen aan de binnenkant om de museale functie te versterken. Prioriteit licht echter bij de financiering van grootscheepse renovaties aan de buitenkant, iets waar KulturA helaas niet aan bijdragen kan.

IMG00137

Jo Bean's Glass Art

Voor vertrek naar Sint Maarten bezocht Joost nog Jo Bean’s Glass Art Studio, waar Jo al jaren workshops in glaskunst verzorgt en projecten ontwikkelt met afvalglas dat op de stranden van de Antilliaanse eilanden aanspoelt.

IMG00144

Klaar voor vertrek naar Sint Maarten

In de avonduren ontving Joost de betrokken Dorothea Falkenburg van de Love Of Kids Foundation op Sint Maarten. Uit betrokkenheid met de problemen van jongeren met leerproblemen of criminaliteit, ontwikkelt de stichting projecten die het bewustzijn van de samenleving moeten vergroten. Voor KulturA is hierin alleen een rol weggelegd wanneer er op enigerlei wijze via cultuur wordt gewerkt.

Aan het eind van de avond ontmoette Joost nog Lasana Sekou van House Of Nehesi Publishing. In de afgelopen twintig jaar gaf Nehesi divberse literaire publicaties uit die het literaire klimaat op het eiland positief hebben beïnvloed. Lasana besprak met Joost plannen voor een serie workshops voor jonge talentvolle auteurs op alle Antilliaanse eilanden, iets waar KulturA mogelijk aan kan bijdragen.

Ronald ontmoette vandaag Franklin Antoin, oftewel Boi, een bekende persoonlijkheid en journalist op het eiland, die ook al een lintje en een Witte Anjer voor zijn activiteiten heeft gekregen.

boi

Boi Antoin

Hij bezocht met Ronald zijn archief met: een verzameling uniek geschreven en gedrukt historisch materiaal, geluidsopnames van oral history en beeld met geluidsopnames.

Boi archief 3

Boi met medewerker in zijn archief

Het is een enorme hoeveelheid materiaal in twee kleine kamertjes opgeborgen in kasten en dozen.

Boi archief 1

Het archief van Boi

De klimatologische omstandigheden zijn niet ideaal: zelfs een van de twee airco’s doet het niet. Vooral de geluidsbanden van gesprekken met oude Bonairianen zijn kwetsbaar en moeten nodig gedigitaliseerd worden. Zijn Fundashon Historiko Kultural Boneriano (Fuhikubo) gaat een aanvraag doen bij KulturA.

Boi archief 4

Deel van het archief van Boi Antoin

Boi komt in januari naar festival Winternachten om over Bonaire te vertellen en hij zal dan het Beeld en geluidarchief in Hilversum bezoeken voor advisering.

In het bestuursgebouw van Bonaire ontmoet Ronald een aantal bestuursleden van de nieuw op te richten Fundashon Akademia Papiamentu, die ten doel heeft ‘het bevorderen, versterken en beschermen van Papiamentu op alle terreinen’.

papiaments

Mevrouw Jeannine Wong Loi Sing, Geraldine Dammers, Sedney Marten en Delno Tromp vertellen gezeten in de vergaderzaal wat zij van plan zijn, met op de achtergrond de vlaggen van Bonaire en Nederland en onder toeziend oog van een staatsieportret van de koningin. Ze willen in de eerste plaats dat het Papiaments een officiële status als minderheidstaal binnen het koninkrijk krijgt. Ze zijn van plan een brief aan de Nederlandse autoriteiten te schrijven.

Volgend jaar februari willen ze hun stichting presenteren met een culturele avond. Ook willen ze volgend jaar een symposium organiseren met bij het Papiaments betrokken organisaties, ook van de andere eilanden, en vooraanstaande bij het Papiaments betrokken deskundigen van de Antillen, maar ook uit Nederland en bijvoorbeeld de VS.

Met Danilo Christiaan, projectleider van Mangazina di Rei, het Bonairiaanse historisch openluchtmuseum praat met Ronald tijdens de maaltijd over zijn ambitieuze plannen van dit nieuwe museum, dat eerder de gast was van het KulturA-gezelschap in april van dit jaar.

mangazina

Mangazina di Rei

In het Mangazina worden rondleidingen en cursussen gegeven om de Bonairiaanse cultuur bekend te maken onder met name jongeren.
Zij hebben nieuwe inventaris nodig om hun producten op een professionele uit te stallen. En ze willen bijvoorbeeld als het aloë koken – voor medicinaal gebruik en op traditionele manier – laten zien, waarvoor ze ook het benodigde materiaal ontberen.

‘s Avonds komen Louella Mercera en haar broer Gabriel Mercera langs. Gabriel (Gabi) is percussionist en schrijft liedjes over traditionele onderwerpen voor kinderen. Hij heeft een boekje met cd geproduceerd. Het begint met Bandera di Boneiru, een liedje over de vlag van Aruba:

Nos bandera t’e orguyo di nos tera.
Su kolónan bo n’ por hera.
Hel, kòrá, blanku, blou i pretu.
Tera, solo ku djis un suave bientu.
Esei ta nos bandera di Boneiru.
Bunita e ta keda waya bai kontentu.

(vertaling volgt).

Louella en Gabi

Louella en Gabi

Gabi kwam alleen kennismaken, misschien komt hij later nog terug met een vraag voor KulturA.

Als laatste voor Ronald vandaag, komen de Bonairiaanse danseressen Soekarsi Phelipa, Nuny de Windt en Angèle Cecilia langs, met hun enthousiaste en vrolijke verhaal over hun Dance Sensation Foundation voor een dansproject.

Dance sensation Bonaire

De drijvende krachten achter Dance Sensation

Ze hebben bij KulturA een aanvraag ingediend, vooral om het deelnemen van kansarme jongeren mogelijk te maken. Nu balanceren ze op het randje van de financiële afgrond, maar ze zijn niet voor niets dansers. Ze hebben helaas geen eigen zaaltje, maar moeten gebruik maken van de zaal van een dancing. De leerlingen moeten dan uitkijken op de gladde vloer. Ze zoeken al een tijd naar een eigen onderkomen, maar als er al iets is, zijn de kosten meestal te hoog. Hun enthousiasme is aanstekelijk.