Tagarchief: Chris Engels

Dinsdag 7 augustus 2012 – Curaçao

Saskia Luckmann-Meijer vertelt Ronald over het Media-lab project van Stichting Cultuurkameleon, dat in de Biblioteka Nashonal een groot succes is, en dat nu ook voor de bibliotheek op Sint-Maarten en voor Jong Bonaire zal worden ontwikkeld. Die stichtingen zullen zelf aanvragen bij KulturA.

Saskia Luckmann-Meijer

Saskia wil met Cultuurkameleon een aanvraag doen voor Medialabs in de barios, de wijken van Willemstad. De gemeente stelt locaties beschikbaar en met steun van KulturA zou de inventaris kunnen worden aangeschaft. Verder is zij de reizende tentoonstelling Een nieuw begin, over 150 jaar afschaffing slavernij aan het opzetten, vergelijkbaar met de huidige over Anne Frank. Ook daarvoor zal zijn een anvraag bij KulturA doen.

Het Curaçaosch Museum

De laatste gesprekspartner van Ronald is nogmaals Carlos Weeber, nu als bestuursvoorzitter van het Curaçaosch Museum. Een rondleiding door dit prachtige gebouw, het voormalig militair ziekenhuis, laat zien dat er nog wel het een en ander moet gebeuren om er een echt museum voor moderne kunst van te maken. Nu worden een paar zalen in beslag genomen door stijlkamers met Curaçaosch meubilair en als een speciale tentoonstelling wordt gehouden moet de vaste collectie met schilderijen van oprichter Chris Engels, Jan Toorop, Carel Willink en Van Meegeren worden opgeborgen.

Carlos Weeber met een museummedewerker

Een zijvleugel waarop een geschonken carillon uit Nederland staat bovendien op instorten; het museum zoekt daarom een geschikte locatie voor het carillon op het eigen terrein of elders in de stad waar het publiek er van kan genieten. Ook de cockpit van het eerste KLM vliegtuig De Snip zou een betere bestemming kunnen vinden dan in dit museum tussen schilderijen. Voor de nieuwe directeur is een schone taak weggelegd.

Het carillion

Carlos Weeber zet Ronald af op Hato, waarmee het voorlopig laatste bezoek van de KulturA medewerkers is afgesloten.

Vliegtuig de Snip bij het Curaçaosch Museum

Advertenties

Dinsdag 30 november 2010 – Curaçao

Het Curaçaosch Museum

In het Curaçaosch Museum staat sinds 10-10-10, de dag waarop Curaçao een autonoom land binnen het Koninkrijk is geworden, de tentoonstelling ‘Antepasado di Futuro’, ofwel voorouders van de toekomst.

Enkele zalen van Antepasado di Futuro

De tentoonstelling biedt een overzicht van een eeuw beeldende kunst op Curaçao: kunstenaars die korter of langer op het eiland verbleven kwamen voor selectie door curatoren Jennifer Smit en Felix de Rooy in aanmerking. De expositie bevat daarom werk van John de Pool, Chris Engels, Charles Eijck, May Henriquez, Nelson Carrilho, Tony Monsanto, David Bade, Helen Martina, Yubi Kirindongo, Sinaya Wolffert en nog vele anderen.

Felix de Rooy en Jennifer Smit

Jennifer en Felix gaven Joost een uitgebreide rondleiding door de tentoonstelling waarvoor de Mondriaan Stichting een bedrag ter beschikking heeft gesteld. De recente overstromingen op Curaçao als gevolg van de heftige regenval heeft ook het museum lelijk geraakt. In de kelder stond het water meer dan kniehoog, en Felix heeft met hulp van de museumstaf eigenhandig het werk uit het water moeten vissen.

Installatie van Tirzo Martha

Ook de installaties van Tirzo Martha en Ruben la Cruz hebben van het weer te lijden gehad, maar over het geheel genomen viel de schade mee en heeft het museum een grote prestatie geleverd door alles weer snel op orde te maken.

Installatie van Ruben la Cruz

Naast het museum, een oud ziekenhuis, staat het voormalige quarantainehuis. In vorige decenna was daar de Akademia di Arte gevestigd, maar inmiddels is het pand in slechte staat. Toch krijgt het sinds kort weer nieuwe betekenis. Docomomo Curaçao, de lokale cel van een internationaal netwerk rondom modernistische architectuur en mede met financiële steun van KulturA opgericht, heeft op het gebouw een tentoonstelling gemaakt over modernistische gebouwen op het eiland.

Tentoonstelling van Docomomo

Na deze rondleiding sprak Joost met Verele Ghering-Engels, die sinds kort als voorzitter van het bestuur de dagelijkse leiding over het museum in handen heeft genomen. Het museum wil graag in de komende tijd met regelmaat wisselexposities houden. Misschien kan de Mondriaan Stichting daar incidenteel aan bijdragen. Na een organisatorisch moeilijke periode moeten er ook weer verschillende investeringen gedaan worden; daar kan KulturA misschien in meehelpen.

Verele Ghering-Engels

Verele bracht Joost daarna naar de woning van architect Ben Smit, door hemzelf in modernistische stijl ontworpen. Hij woont al jaren niet meer op Curaçao, en zijn huis biedt momenteel plaats aan een solo-expositie van Felix de Rooy.

Ben Smits woonhuis

Felix leidde Joost rond over de tentoonstelling met recent en divers werk.

Werk van Felix de Rooy bij Ben Smit thuis

Verele zette Joost daarna af bij de Capriles Kliniek. In dit hospitaal voor geestesziekten is sinds kort het Instituto Buena Bista gevestigd.

Entree van de Capriles Kliniek

De directeur van de kliniek wil graag de grenzen tussen de psychiatrie en de maatschappij openbreken en ziet voor het IBB daar een rol weggelegd. David Bade en Tirzo Martha ontvingen Joost en leidden hem rond door het uitgebreide complex.

Binnenruimtes van het IBB

Er is veel werkruimte binnen en buiten, waardoor de leerlingen van het IBB, de kunstenaars in residentie, maar ook David en Tirzo zelf voldoende ruimte krijgen om zichzelf te ontwikkelen.

Buitenaanzicht vanuit de tuin van het IBB

David, Tirzo en hun team voelen zich in de korte tijd dat ze op de Capriles Kliniek zitten al erg thuis; de komende drie jaar zijn ze verzekerd van deze plek.

Tirzo Martha en David Bade

Voor vertrek naar Aruba ging Joost nog langs op de Universiteit van de Nederlandse Antillen, de UNA. Sofia Saavedra en Lyongo Juliana verzorgden, met ondersteuning van KulturA, een excursie voor beleidsmakers, architecten, kunstenaars en studenten naar Medellin in Colombia naar de Iberoamerican Biennial of Architecture and Urbanism.

De UNA

In Medellin wordt op een bijzondere manier en op hoog niveau nagedacht over bottom-up architecture in sloppenwijken, ook om oplossingen te zoeken voor ingewikkelde maatschappelijke problemen zoals criminaliteit. De delegatie uit Curaçao kwam ruim in het nieuws in Colombia en op Curaçao en er staan al verschillende vervolgprojecten op stapel.

Lyongo Juliana en Sofia Saavedra

Zaterdag 7 november 2009 – Curaçao

Stroomzicht Joost

Verele en Joost

Joost begon de dag met Verele Ghering-Engels in het Curaçaosch Museum. In twee grote zalen stond het werk van haar vader Chris Engels centraal. Deze arts hield zich naast zijn praktijk bezig met literatuur, beeldende kunst en muziek. Niet alleen schreef en componeerde hij zelf, ook waren diverse bekende kunstenaars als Charles Eyk en Gerrit Rietveld in Stroomzigt op Curaçao te gast.

IMG00049

Eén zaal van de overzichtstentoonstelling over Chris Engels in het Curaçaosch Museum

De expositie, ondersteund door de Mondriaan Stichting, gaf een beeld van het bloeiende culturele leven op het naoorlogse Curaçao. Naast Engels’ werk bevatte de expositie ook stukken van May Henriquez.

IMG00051

Joost bekijkt een zaal van de tentoonstelling over Chris Engels

Ronald bezocht ondertussen Landhuis Bloemhof, een bijzondere galerie met daarnaast uitgebreid aandacht voor de beeldhouwster May Henriquez, moeder van de huidige eigenaar Nicole Henriquez. Nicole heeft uitbreidingsplannen voor de workshopruimtes; misschien kan KulturA bijdragen in enkele kosten van de inrichting. Nicole zoekt verder mogelijkheden om de uitverkochte boeken van haar moeder May Henriquez– beeldhouwster, schrijfster en vertaalster – opnieuw te laten uitgeven.

Bloemhof werkplaats 1

De toekomstige werkplaats bij Landhuis Bloemhof

May Henriquez heeft een aantal toneelstukken vertaald, van onder anderen Shaw en Sartre, maar vooral Bokaal aan de lippen van de Antilliaanse schrijver Cola Debrot, zou opnieuw moeten worden uitgegeven. Verder heeft zij de kinderverhalenbundel Yaya ta konta, kuenta piki aki ku aya (1981) geschreven waar veel vraag naar is. En daarnaast heeft May Henriquez twee boeken samengesteld met woorden in het Papiamentu die afkomstig zijn uit de Sefardische-joodse geschiedenis. Probleem is een geschikte uitgever te vinden. Voor de verschillende boeken worden geschikte mogelijkheden onderzocht.

Bovendien heeft Josette Capriles Goldish een biografie over May Henriquez geschreven, die Nicole volgend jaar – het 90ste geboortejaar van May Rodriquez – graag zou willen publiceren. Misschien zou het een eigen uitgave kunnen worden, maar daarvoor heeft Nicole ondersteuning nodig.

IMG00048

Stroomzigt aan de deels gerenoveerde voorzijde

Joost en Ronald ontmoetten elkaar weer bij Stroomzigt, waar Verele Ghering-Engels een rondleiding gaf en de voortgang van de restauratie van het pand toelichtte.

Stroomzicht slaapkamer

Slaapkamer van het echtpaar Engels

IMG00054

Ronald bekijkt 'De Stoep'

Engels schreef onder het pseudoniem Luc. Tournier gedichten en vertaalde ook werk onder die naam. Verele toonde Ronald een keuze uit het werk van Chris Engels, waaronder het Nederlandstalige tijdschrift De Stoep, door Chris Engels opgericht en onder meer het podiumdebuut voor Tipp Marugg en Boelie van Leeuwen.

IMG00057

Ronald en Verele Ghering-Engels bekijken Chris Engels' publicaties

Joost meldde zich vervolgens in Mon Art Gallery om met Daisy Casimiri, Nicole Henriquez, Jennifer Smit en Verele Ghering-Engels plannen te bespreken die de beeldende kunst op het eiland rond de magische datum van 10-10-2010 voor het voetlicht moet brengen. De galeriehouders meldden dat het bezoek van de Amerikaanse curatoren van Caribbean Crossroads, door KulturA ondersteund, voor een positief nieuw elan heeft gezorgd. Ze ontwikkelen een plan om enkele gerichte gezamenlijke investeringen te doen.

IMG00058

Daisy Casimiri, Nicole Henriquez en Jennifer Smit

Ronald sprak op het terras van Avila met dichteres Nifa. Zij komt hier vaak om rustig te kunnen schrijven. Nifa is actief met het dichterscollectief Poetic Colors. Ze treden meestal op in cafés in verschillende samenstelling. In april was de eerste ontmoeting met een paar leden van Poetic Colors en ze zijn ondertussen hun collectief aan het professionaliseren. Eerst deed iedereen alles, maar nu worden de taken verdeeld en hebben ze een financiële man gevonden. Nifa vertelt over hun droom: een eigen poëziecafé waar ze optredens kunnen organiseren. Met een zaaltje en een eetcafé, voor poetic diners, en om financieel onafhankelijk te kunnen zijn. KulturA kan een aanvraag tegemoet zien.

Michael Newton en Cees van der Sande bespraken met Joost de voortgang van de cursus Caribbean Cultural Heritage, mede mogelijk gemaakt met een subsidie via KulturA. In deze cursus vergroten Caribische professionals uit de erfgoedsector hun kennis om erfgoedsites succesvol en zorgvuldig te beheren.

IMG00059

Cees van de Sande en Michael Newton

Ten slotte besprak Joost met de bevlogen Errol Caprino diens ideeën om mediacultuur op Sint Maarten en Bonaire een impuls te geven.

IMG00060

Errol Caprino

Zaterdag 25 april 2009 – Sint Maarten/Curaçao

Met een lichte vertraging verplaatste de fondsdelegatie zich vandaag van Sint-Maarten naar Curaçao om zich bij Ronald van het Fonds voor de Letteren te voegen.

’s Ochtends organiseerde het Sentro Kultural Korsou drie workshops: over boeken, over verhalen en over poëzie, ter gelegenheid van het zestigjarig bestaan van het centrum. Ronald ging dus op de vroege zaterdagochtend op weg naar Emmastad, de eerste rit door Willemstad in een gehuurde auto. Geen sinecure in een onbekende stad, maar gelukkig stapte onderweg een Curaçaoënaar in om de weg te wijzen. Bij het Sentro Kultural was het rustig: een gele bibliobus en een paar informatiestands, waaronder een van de Stichting Taalplanning (FPI) – waarover later meer informatie als we daar op bezoek zijn geweest. Veel bezoekers waren er helaas niet en dat zou zo blijven gedurende de ochtend.

Sentro Kultural Korsou

Sentro Kultural Korsou

Ronald schreef zich voor de workshop Boeken die geleid zou worden door Ini Statia van het FPI. Ondanks dat zich verder slechts 1 cursiste had ingeschreven ging de workshop toch door. De andere workshop waren helaas ook slecht bezocht. Door de zaterdagochtend of de publiciteit? Ini gaf eerst een inleiding over de literair-culturele infrastructuur op Curaçao. Naast het FPI zijn er nog de Fundashon Matarial pa Skol (voor schoolboeken) en de Kas di Kultura, die boeken van lokale auteurs in het Papiamentu uitgeeft. Zij hebben een eigen productie- (lees: kopieer-)afdeling die vorig jaar 11 auteurs heeft uitgegeven. Beperkingen zijn de oplage (100 ex.) en de omvang (64 p.). Literaire uitgevers zijn er op het ogenblik niet. Kolibri was een uitgeverij die is gestopt en Editorial Antiyana van Stanley Kras leidt een slapend bestaan. De meeste boeken worden in eigen beheer uitgegeven, met steun van onder meer het Prins Bernhard Cultuurfonds Nederlandse Antillen en Aruba, het Beatrixfonds en de Sede Antilla. Of uiteraard met eigen middelen.

Hierna kregen de twee cursisten een Freestyle schrijfopdracht naar aanleiding van een opgeroepen herinnering van de schrijver als vijfjarige. Hun verhalen hebben de cursisten aan elkaar voorgelezen: de een in het Papiamentu en de ander in het Nederlands. Na afloop was er een gesprek met de enige echte cursiste over het boek dat zij wil schrijven naar aanleiding van een ingrijpende persoonlijke ervaring.

Joost en Mayke bezochten na aankomst op het eiland landhuis Stroomzigt, het voormalige woonhuis van Chris Engels in de vijftiger en zestiger jaren. Verela Ghering-Engels en Jennifer Smit ontvingen hen daar en Mayke en Joost kregen een bijzondere rondleiding door het pand dat normaliter niet open staat voor het publiek.

Joost op de trap van Stroomzigt

Joost op de trap van Stroomzigt

Interieur Stroomzigt met in de hal een trap van Rietveld

Interieur Stroomzigt met in de hal een trap van Rietveld

Chris Engels was arts op Curaçao, maar zijn leven was op natuurlijke wijze vervlochten van kunst en cultuur. Hij correspondeerde met Greshoff en Rietveld verbleef anderhalf jaar op Stroomzigt. Rietveld ontwierp een bijzondere trap in het huis, en ook voor de slaapkamer van Verela maakt hij een ontwerp dat echter nooit werd uitgevoerd. De familie heeft plannen om de imposante collectie schilderijen, tekeningen, boeken en sculpturen te ontsluiten voor het publiek en het pand een publieke functie te geven. Tijdens het bezoek aan Stroomzigt liep kunstenaar Yubi Kirindongo binnen om één van zijn werken in de tuin van Stroomzigt schoon te maken.

Grasduinen in de tuin van Stroomzigt

Grasduinen in de tuin van Stroomzigt

Achterzijde van Stroomzigt

Achterzijde van Stroomzigt

Robin en Rob spraken met Norman de Palm van Teatro Luna Blou, waarna ze zich voegden bij een groot gezelschap voor een informeel diner. Aanwezig waren daarbij naast Norman de Palm ook David Bade, Sofia Saavedra Bruno, Tirzo Martha, Josje Smits, Carel Weeber en Ieteke Witteveen.

Suzanne en Ronald bezochten een literatuuravond van het Sentro Kultural Korsou. Er was veel meer publiek dan tijdens de workshops. Rond de vijfenzeventig mensen van jong tot oud liepen langs presentaties van verhalenvertellers, onder anderen Jeroen Heuvel, Roy Colastica en een groepje van vier jonge Curaçaoënaars. Iedere presentatie had z’n eigen plek op het met lampjes versierde terrein. Tussendoor konden drankjes gekocht. Met name de jonge vertellers lieten zien hoe verhalenvertellen op Curaçao kan worden opgevat: het was een toneelstuk met eenvoudige middelen. Drie grote kartonnen dozen en een stoel op het podium dienden als decor. Een van de vertellers zat op de stoel, de anderen zaten in de dozen en kwamen beurtelings tevoorschijn om hun verhaal te doen. In het Papiaments.

Roy Colastica

Roy Colastica

Daarna waren er poëzievoordrachten op het grote podium, gepresenteerd door Nifa Ansano, zelf ook dichteres. Vier dichters zijn leden van Poetic Colors, een collectief van 16 jonge dichters dat tweemaal per maand optreedt op verschillende locaties. Daarnaast traden nog vier dichters op. Een van de gedichten van Nifa wordt – voorzichtig – begeleid door een beat boxer. Opvallend was dat de voordrachten van de jonge dichters veel losser, theatraler zijn dan wat wij in Nederland kennen. Een dichter is hier duidelijk een performer. Alle dichters traden op in het Papiaments, dat hier de literaire voertaal is.

Dit kleine festival laat zien dat literaire avonden op Curacao in een ongedwongen sfeer plaatsvinden, met muziek en drankjes, en natuurlijk buiten.