Donderdag 30 september 2010 – Bonaire

Femie had een afspraak met Jackie Bernabela. Zij is werkzaam bij de SKAL, dienst cultuur, kunst en literatuur, en runt tevens Kas di Arte. Eerst bezocht Femie Kas di Arte dat gehuisvest is in een mooi historisch pand aan de kade. Jackie is bezig met het inrichten van een tentoonstelling rondom 10-10-10. Een programma met workshops en masterclasses voor kunstenaars en amateurs op het eiland, wordt gesubsidieerd door KulturA. Een van deze werken is van Jake Richter, schilder op Bonaire. Hij verbeeldt de nieuwe toekomst van Bonaire. De donkere wolken rondom de vlag van Bonaire laten de onzekerheid en zorgen over de toekomst zien. Maar de vlag van Bonaire blijft wapperen en de mensen zijn vol hoop.

Jackie Bernabela

Binnen hangt een prachtig bijzonder kunstwerk dat door schilders (amateurs) op Bonaire gezamenlijk is gemaakt, waarmee deelgenomen is aan een wedstrijd op Curaçao. Ook dit werk laat het leven op Bonaire zien. De traditionele kleding, de onderwaterwereld, het land, de zon en de vegetatie op het land.

Beschilderde jurk met traditionele voorstellingen

Jackie heeft veel plannen om kunstprojecten voor kinderen op te zetten. Maar daarvoor zijn deskundige mensen en financiële middelen nodig.

Daarna brachten Femie en Jackie een bezoek aan het Bonaire Archeological institute, waar de jongerengroep BONAI actief is. Dit is een groep van 15 jongeren van het voortgezet onderwijs die na schooltijd aan archeologie doen. Ze werken aan projecten waarbij ze aan research en archeologisch onderzoek doen. Het doel is om de kennis en de waardering voor het lokale erfgoed te bevorderen en vast te leggen. Recent ondersteunde KulturA een samenwerkingsproject van BONAI met SIMARC uit Sint Maarten.

Een van de BONAI-kinderen

Dennis Martinus, een van de vrijwilligers van Bonaire Youth Outreach Foundation, nam Ronald mee naar het gebouw waar zij hun radioprogramma’s maken en uitzenden.

Het gebouw waar BYOF haar radio-uitzendingen verzorgt

Dennis is bij het Eilandgebied werkzaam voor ICT. Sinds 1995 is BYOF actief, vanaf 1998 als stichting. Zij maken radioprogramma’s via Voz di Bonaire en sociale programma’s met en voor jongeren vanaf 13 jaar. En voorlichtingsprogramma’s over criminaliteit, seks en huiselijk geweld. Hun projecten worden gefinancierd door AMFO, USONA en SNAYDP (Netherlands Antilles Youth Development Programme).

Radiostudio

Zij werken samen met O-net, een Nederlands-Antilliaanse organisatie. Ook werken ze samen met Boi Antoin, die een serie uitzendingen met verhalen van oudere Bonairianen maakt: Herensia di siglo binti / Erfgoed van de twintigste eeuw. BYOF heeft ook ondersteuning gekregen van FAMU, een universiteit in Florida, door middel van cursussen voor camera en editing in 2008/9. Vorig jaar maakten ze hun eerste films, gebaseerd op eerdere toneelstukken over criminaliteit. (Kijk naar hun filmpjes op Youtube).

Dennis Martin

Dennis vertelde over hun plannen naast de al bestaande radioprogramma’s, ook regelmatig tv-programma’s te maken voor lokale zenders. Voor de apparatuur van radio en tv gaan zij een aanvraag bij KulturA doen.

Ronald ontmoette Sharon Bol, interim manager van de Biblioteka Publiko Boneiru. Ze werkt op projectbasis voor de bibliotheek in Kralendijk, dankzij een subsidie van USONA. Ze heeft een nieuwe wind door het kleine gebouwtje doen waaien. Zij is geen bibliothecaris, evenals directeur Gerda Willems in Curaçao, maar ze heeft wel duidelijke ideeën over een nieuwe functie van de bibliotheek. Een open instelling met activiteiten voor de lezers.

Sharon Bol

Bonaire heeft 15.000 inwoners, 6 lagere scholen en een school voor voortgezet onderwijs. De bibliotheek is een stichting en heeft vier medewerkers die door het gouvernement worden betaald. De Servicio di Fusenansa Kultura (SEK) ondersteunt de bibliotheek. De bibliotheek zit in een klein gebouw naast Jong Bonaire, een centrum voor jongeren. Er is een ruimte voor kinderboeken met een leeshoek. De kasten zijn een schenking uit Nederland. In een naastgelegen ruimte staan de boeken voor volwassenen, met een aantal tafels om te studeren, ook een schenking uit Nederland. Die kasten zijn oud en niet erg overzichtelijk. Voor nieuwe inrichting wil Sharon Bol een aanvraag bij KulturA doen.

Leeshoek in de bibliotheek op Bonaire

Sharon vond de bibliotheek te onzichtbaar en heeft een aantal activiteiten bedacht, die zeer uiteenlopend zijn. Ze kunnen ieder jaar worden herhaald. Daarnaast heeft ze een leesbevorderingsproject opgezet, waarvoor ze subsidie heeft gekregen van USONA om het een jaar uit te voeren. Een leesclub voor 20 kinderen wordt gegeven als pilot. Met een begin en eindmeting en coaching. Keuze uit de activiteiten: dictee in het Papiaments, fotowedstrijd, muziek in de bieb, De week van de goede manieren (rond een boekje van Denise de Jongh), een kookworkshop en een cursus verhalen schrijven (door Sharon Bol). Verder zijn er gratis abonnementen voor zo’n 2500 tot 3000 schoolkinderen (sponsoring Rotaryclub) en materialen als een poppenkast en een boekenmolen.

Femie reisde ondertussen naar Rincon, een klein en authentiek dorpje in het binnenland van Bonaire. Rincon staat erom bekend dat hier de oude Bonairiaanse tradities nog leven. Vlak buiten Rincon ligt Mangasina di Rei. Deze historische opslagplaats, het op één na oudste gebouw van het eiland, is de plek waar vroeger de gouvernementslaven hun rantsoen ophaalden. Tegenwoordig is het een cultuurpark (een soort openlucht museum) waar bezoekers de cultuur van Rincon kunnen beleven met demonstraties, proeverijen, muziek en dans. Daarnaast is het ook een leerwerkbedrijf waar jongeren competenties ontwikkelen waarmee ze weer verder een opleiding kunnen afmaken of een reguliere baan kunnen vinden.

Mangasina di Rei


Femie had een gesprek met de directeur Danilo Christiaan. Hij heeft plannen om het werk van Mangasina di Rei uit te breiden. Naast de leerwerk plek wil hij een project ontwikkelen om kinderen kennis op te laten doen van de tradities en geschiedenis van het eiland. Een groep van zo’n 50 ouderen in Rincon, die deze tradities nog kennen en beoefenen, wil graag samenwerken met Mangasina di Rei. Zij zijn trots op hun tradities en willen kinderen zien en ervaren wat hun ‘living treasures’ zijn. Niet enkel als historisch erfgoed maar als een levende traditie waar de kinderen van het eiland ook zelf weer een nieuwe invulling aan geven. Aansluitend hierop wil hij deze informatie op zo’n manier vastleggen dat dit in het onderwijs en in de vrije tijd van kinderen gebruikt kan worden.

Danilo Christiaan voor één van de blikvangers in zijn openlucht museum

In Kralendijk liet Denise de Jongh aan Ronald haar kinderboeken zien, die ze de laatste jaren heeft uitgegeven. Het zijn boeken waarin etiquette centraal staat. Denise de Jongh treedt ook op in Antilliaanse radio- en televisieprogramma’s over etiquette, een thema dat de laatste jaren in de belangstelling staat. Zij heeft een stripboek over etiquette gemaakt dat de bibliotheek op Aruba als kinderboekenweekgeschenk wil laten uitdelen. Haar vraag is of KulturA of het Nederlands Letterenfonds daaraan kunnen bijdragen, nu de bibliotheek als overheidsinstantie geen aanvraag kan doen.

Denise de Jongh

Addo Stuur, eigenaar van boekwinkel Books & Toys (www.addosbookstore.com) is van plan boeken uit te geven in het Nederlands en Papiaments met zijn Stichting Uitgeverij Bonaire. Er staan verschillende uitgaven op stapel. Meer informatie is te vinden op de website: http://www.uitgeverijbonaire.org.
Daarnaast is er een heel interessant project in Nederland voor de taal- en leesstimulering van heel jonge Antilliaanse kinderen: ‘Meer taal meer kansen’. Hij wil dit samen met o.m. Stichting Sebiki implementeren op Bonaire. Zie voor een impressie van de boekjes de website: http://www.bondiatomke.nl. Hij wil een aanvraag bij KulturA doen, maar denkt dat het voor de Stichting Lezen ook een bijzonder belangrijk project zou kunnen zijn. Maar tot op heden werkt de Stichting Lezen niet buiten de grenzen van de Lage Landen.

Addo Stuur

Volgens Addo Stuur is er op Bonaire (en de andere eilanden) grote behoefte aan een tweetalig Jeugdjournaal (Papiaments en Nederlands), ’s ochtends en ’s middags, dat een belangrijke bijdrage zou leveren aan de taalverwerving van beide talen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s